“Bước ngoặt” nhân văn

Đời sống & Lao động | Diệp Thanh - Quỳnh Anh | 15:40 15/03/2019

LDNA+ Sau khi trở thành quốc gia đầu tiên trong khu vực cam kết thực hiện mục tiêu kiểm soát dịch HIV/AIDS, Việt Nam tiếp tục là nước tiên phong sử dụng ARV nguồn BHYT thay vì phụ thuộc vào nguồn viện trợ quốc tế. Đây là một “bước ngoặt” đầy nỗ lực và nhân văn.

Cấp phát thuốc ARV cho bệnh nhân nhiễm HIV nguồn BHYT tại Bệnh viện Đa khoa huyện Diễn Châu - Ảnh: Diệp Thanh

 

Người có H không cô đơn
Bài phát biểu của anh Phạm Quốc Tường (huyện Diễn Châu) trong sự kiện “Những bệnh nhân đầu tiên nhận thuốc ARV từ nguồn quỹ BHYT” diễn ra ngày 8/3 tại Bệnh viện Đa khoa huyện Diễn Châu vừa qua gây xúc động mạnh mẽ cho những người tham dự. Anh Tường là một người có H, được điều trị bằng thuốc ARV nguồn viện trợ quốc tế từ năm 2006 đến nay. Sau khi điều trị, tải lượng virut HIV trong máu của anh đã giảm xuống ở dưới ngưỡng ức chế, điều đó có nghĩa là anh không có khả năng lây nhiễm HIV qua đường tình dục. Hiện tại anh Tường đang có một cuộc sống hạnh phúc cùng vợ và 2 con, vợ và con anh hoàn toàn khỏe mạnh.
Đã mấy năm nay, anh Tường làm việc tại Khoa Lây nhiễm, Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu, hỗ trợ các bệnh nhân có H làm thẻ BHYT, các thủ tục giấy tờ. Anh chia sẻ: “Khi biết câu chuyện của tôi, một số bệnh nhân nhiễm HIV ở đây trở nên cởi mở hơn. Đó có thể là một thanh niên lầm lỡ, một người vợ không may, một công chức lớn tuổi... Họ có thêm niềm tin vào một cuộc sống tốt đẹp, khỏe mạnh trên con đường sống chung với virut HIV”.
Từ năm 2006 đến nay, nguồn thuốc ARV vẫn được cấp phát từ nguồn viện trợ quốc tế, nhưng sau khi Việt Nam thoát khỏi những nước nghèo, nguồn viện trợ này bị cắt giảm và dự kiến đến năm 2020 sẽ không còn. Để đảm bảo tính bền vững của việc điều trị HIV/AIDS, Chính phủ Việt Nam đã chủ trương sử dụng nguồn BHYT để thanh toán thuốc kháng vi rút ARV cho người nhiễm HIV. Đón nhận sự kiện này, anh Tường thổ lộ: “Khi nghe nói nguồn viện trợ bị cắt giảm, những bệnh nhân như chúng tôi rất hoang mang. Chi phí thuốc ARV phác đồ bậc 1 khoảng hơn 4 triệu đồng/năm/người, phác đồ bậc 2 đắt gấp 7-8 lần, các chi phí khám bệnh, các xét nghiệm định kỳ và các dịch vụ đặc thù cũng khá cao. Hầu hết chúng tôi đều không có khả năng tự chi trả khoản tiền như vậy suốt đời. Vì vậy, việc được chuyển sang điều trị HIV bằng thuốc ARV nguồn BHYT khiến chúng tôi cảm thấy rất yên tâm và vui mừng”.
Chặng đường dài chuẩn bị
2005 là năm đầu tiên những bệnh nhân nhiễm HIV tại Việt Nam được điều trị bằng thuốc ARV thông qua kế hoạch cứu trợ khẩn cấp của Tổng thống Hoa Kỳ (PEPFAR). Từ năm 2008, ngoài các nguồn viện trợ quốc tế, chi phí hỗ trợ thuốc ARV có thêm khoảng 5% từ ngân sách nhà nước. Năm 2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1899/QĐ-TTg phê duyệt Đề án “Đảm bảo tài chính cho các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2013, 2020”. Năm 2014, Việt Nam chính thức cam kết thực hiện mục tiêu 90:90:90 (90% người có HIV biết được tình trạng bệnh của mình; 90% người nhiễm HIV được điều trị ARV; 90% số người được điều trị ARV kiểm soát được tải lượng vi rút ở mức thấp) đầy tham vọng.

Đoàn đại biểu tham dự sự kiện “Những bệnh nhân HIV/AIDS đầu tiên điều trị bằng thuốc ARV từ nguồn BHYT” tại Bệnh viện Đa khoa huyện Diễn Châu tham quan nơi cấp phát thuốc ARV

 

Trong 15 nước có tỷ lệ lây nhiễm HIV cao được PEPFAR hỗ trợ, Việt Nam là nước duy nhất và đi đầu trong việc sử dụng nguồn lực trong nước thông qua BHYT để hỗ trợ các dịch vụ điều trị HIV cho người dân. Hiện nay, Việt Nam có gần 140.000 người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV, đạt khoảng 70% người nhiễm HIV đã được phát hiện. Trong số đó, số người tham gia BHYT chiếm khoảng 90%. Việt Nam cũng đi đầu trong việc đạt được ức chế tải lượng virút với mức trên 93%. 2018 là năm thứ 10 liên tiếp, dịch HIV/AIDS ở Việt Nam giảm ở cả ba tiêu chí: Giảm số người nhiễm mới, giảm số người chuyển sang giai đoạn AIDS và giảm số người tử vong do AIDS.
Để thực hiện việc chuyển đổi điều trị ARV từ nguồn viện trợ sang BHYT, Bộ Y tế đã phối hợp với BHXH Việt Nam đưa ra hàng loạt giải pháp. Cụ thể: Ban hành các văn bản pháp quy, các hướng dẫn liên quan; kiện toàn các cơ sở điều trị HIV/AIDS; mở rộng tỷ lệ người nhiễm HIV có thẻ BHYT; tổ chức đấu thầu tập trung thuốc ARV sử dụng nguồn quỹ BHYT...

Đoàn đại biểu tham dự sự kiện “Những bệnh nhân HIV/AIDS đầu tiên điều trị bằng thuốc ARV từ nguồn BHYT” tại Bệnh viện Đa khoa huyện Diễn Châu tham quan phòng khám chữa bệnh HIV/AIDS

 

Là một tỉnh lớn, đất rộng, dân số đông và có số người nhiễm HIV đứng top đầu, kết quả hoạt động phòng chống HIV/AIDS ở Nghệ An có ảnh hưởng rất lớn đến cả nước. Đây cũng là một trong 5 tỉnh đầu tiên được lựa chọn triển khai Chương trình 90:90:90. Ngày 24/1/2017, UBND tỉnh đã có Quyết định số 26/2017/QĐ-UBND về việc quy định mức hỗ trợ kinh phí đóng bảo hiểm y tế và chi phí cùng chi trả đối với thuốc kháng vi rút HIV cho người nhiễm có đủ điều kiện để được hưởng 100% bảo hiểm y tế trong khám chữa bệnh.
Sau khi Bệnh viện Đa khoa huyện Diễn Châu được chọn là cơ sở y tế đầu tiên trong tỉnh được cấp phát thuốc ARV nguồn VHYT, Sở Y tế đã phối hợp với các tổ chức, ban ngành tiến hành chuẩn bị về nhân lực, cơ sở vật chất, hệ thống phần mềm, tập huấn, truyền thông... Tại điểm khám, chữa bệnh này, hiện có 281 bệnh nhân nhiễm HIV đang điều trị, trong đó 240 người đủ điều kiện nhận thuốc ARV từ nguồn BHYT. Theo lộ trình, năm 2020, Nghệ An sẽ có thêm 16 cơ sở y tế đủ điều kiện để khám chữa bệnh và cấp phát thuốc ARV.
Cũng tại thời điểm này, 188 cơ sở điều trị ARV trên toàn quốc bắt đầu điều trị ARV cho bệnh nhân thông qua BHYT, phấn đấu đến cuối năm nay sẽ có trên 40.000 bệnh nhân được nhận thuốc ARV qua BHYT và đạt khoảng 106.000 bệnh nhân vào năm 2020.
Khó khăn vẫn còn đó
Mặc dù đã đạt được những thành quả đáng khích lệ nhưng vẫn còn đó những khó khăn chưa thể giải quyết. Mỗi năm nước ta vẫn phát hiện thêm khoảng 10.000 người nhiễm HIV, rất nhiều bệnh nhân không tham gia BHYT vì không muốn lộ danh tính... Chưa kể, trong quá trình thực hiện khám chữa bệnh và cấp phát thuốc ARV từ nguồn BHYT có thể phát sinh những bất cập mới.
Bác sỹ Bùi Thái Tuấn - Trưởng khoa Truyền nhiễm Bệnh viện Đa khoa huyện Diễn Châu, người trực tiếp điều trị cho những bệnh nhân nhiễm HIV, chia sẻ: “Thủ tục cấp phát thuốc ARV nguồn BHYT yêu cầu rất chặt chẽ về giấy tờ, thông tin của bệnh nhân. Mặc dù các bước này bảo đảm tính bảo mật song những người không muốn lộ danh tính vẫn còn những nghi ngại nhất định. Thêm nữa, trong thời gian đầu áp dụng, các cơ sở y tế và BHXH sẽ khá bỡ ngỡ với quy trình cung ứng thuốc có tính chất đặc thù này”.
Dưới góc nhìn của người bệnh, anh Phạm Quốc Tường trăn trở: “Hiện tại có rất ít cơ sở y tế đủ điều kiện để được khám chữa bệnh và cấp phát thuốc ARV nguồn BHYT nên bệnh nhân có H sẽ gặp không ít bất tiện. Cụ thể, những bệnh nhân ở xa sẽ phải đến nhận thuốc mỗi tháng mà không thể linh hoạt nhờ người lấy thuốc hộ hay lấy thuốc cho nhiều tháng/lần. Trong khi đó thuốc ARV yêu cầu người bệnh phải uống thuốc đủ liều, đúng ngày để tránh nhờn thuốc, phản tác dụng...”.
Mặc dù lộ trình còn dài và còn nhiều khó khăn phía trước, nhưng với sự quyết tâm, chung tay của cả hệ thống chính trị, chúng ta có quyền tin rằng trong tương lai, Việt Nam sẽ kiểm soát được đại dịch HIV/AIDS.

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO