Cần sớm nâng cấp khu mộ Đốc Thiết

Thời sự | Cao Sơn | 14:26 22/12/2018

LDNA+ Đốc Thiết là thủ lĩnh của người Thái ở miền Tây Nghệ An trong phong trào chống Pháp cuối thế kỷ XIX. Sau khi hi sinh, thi hài của ông được an táng tại bản Khun, xã Châu Hội. Tuy nhiên, hiện khu mộ của ông đang bị xuống cấp nghiêm trọng.

“Nghênh ngang một cõi biên thùy…”

Đốc Thiết là vị thủ lĩnh trong phong trào Cần Vương chống Pháp của người Thái ở miền Tây Nghệ An những năm 1886 - 1896 tại vùng Châu Hội, Châu Nga. Ông tên thật là Lang Văn Thiết, sinh năm 1850, tại bản Chiềng, làng Gia Hội, tổng Đồng Lạc, nay thuộc xã Châu Hội, huyện Quỳ Châu. Đốc Thiết là con trai của võ quan Lang Văn Thu phục vụ dưới triều Tự Đức.

Từ nhỏ đã đam mê luyện tập võ nghệ, lớn lên với tính tình phóng khoáng, nghĩa hiệp, lại giao lưu rộng nên uynổi tiếng khắp vùng. Ông được cho là người có công lớn trong việc dẹp loạn giặc thổ phỉ đến quấy phá nhiều bản làng ở miền Tây Nghệ An.

Khu mộ Đốc Thiết (bản Khun, xã Châu Hội, huyện Quỳ Châu) cần được đầu tư nâng cấp - Ảnh: Cao Sơn

 

Trong một lần đi Trung Quốc, tướng Tôn Thất Thuyết cùng vua Hàm Nghi đã dừng chân tại đại bản doanh của Đốc Thiết. Tại đây, ông được Tôn Thất Thuyết giao nhiệm vụ phối hợp với nghĩa quân của Cầm Bá Thước (Cầm Bá Thước là em rể của Đốc Thiết) ở miền Tây Thanh Hóa lập căn cứ chống Pháp. Cuộc kháng chiến kéo dài hơn 10 năm trên địa bàn miền Tây Nghệ An do Đốc Thiết chỉ huy đã gây nhiều thiệt hại cho giặc Pháp. Khởi nghĩa kết thúc bằng sự hy sinh anh dũng của ông tại làng Thanh Nga (xã Châu Nga - Quỳ Châu). Năm đó, Lang Văn Thiết mới 47 tuổi.

Anh Lang Văn Thuyết, chắt nội của Đốc Thiết, ở bản Khun, xã Châu Hội, hiện đang được giao nhiệm vụ hương khói cho phần mộ của ông, tự hào cho chúng tôi biết, cố nội của anh đã được vua Hàm Nghi giao trọng trách liên minh với Cầm Bá Thước ở Thanh Hóa để chống lại thực dân Pháp và được vua Hàm Nghi thưởng nhiều vàng, bạc. Cũng nhờ uy danh của Đốc Thiết mà tướng quân Cao Thắng (cộng sự đắc lực của Phan Đình Phùng) đã đích thân từ Hương Khê, Hà Tĩnh ra tìm gặp để hợp tác chống Pháp.

Bà Lang Thị Toàn, cháu nội của Đốc Thiết nay đã 94 tuổi, hiện ở thị trấn Tân Lạc bồi hồi nhớ lại, ông nội của bà có 4 người con, 2 gái và 2 trai (trong đó một người là bố của bà). Năm đó, biết mình sẽ bị thực dân pháp và tay sai phục bắt, ông dặn vợ phải bảo vệ tính mạng của các con. Vâng lời, vợ ông đã đưa các con trốn tại xã Châu Thuận (cách nhà Đốc Thiết khoảng 25km). Sau khi địch bắn bị thương, ông cố chạy phá vây nhưng vẫn bị Pháp bắt chặt đầu treo ở gốc cây táo ở bản Khun, xã Châu Hội. Phần thân của Đốc Thiết giặc vứt trôi xuôi theo dòng sông Hiếu, sau đó, được người dân vớt lên đem về chôn cất ở xã Châu Nga.

Khu mộ trời mưa to là ngập

Hơn 2 chục năm nay, hài cốt của Đốc Thiết được chuyển từ Châu Nga về bản Khun, xã Châu Hội nơi ông sinh thành. Hiện nay, phía bên phải, đầu con đường vào bản Khun là khu di tích mộ Lang Văn Thiết được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận Di tích Lịch sử - Văn hóa vào năm 1998. Ngôi mộ nằm khiêm tốn trên khuôn viên có diện tích khoảng 1000m2. Cạnh ngôi mộ là một cây táo được cho là nơi giặc Pháp treo thủ cấp Đốc Thiết để răn đe dân chúng. Về sau, cây táo này từng bị chặt hạ nhiều lần nhưng từ gốc cây lại nảy mầm chồi mới rồi phát triển thành cây.

Có mặt tại khu di tích chúng tôi thấy khuôn viên đầy cỏ dại, ẩm ướt. Nhà bia nền gạch đã sụt lún, tấm bảng quy định nội quy bảo vệ di tích đã bị rơi xuống nằm chỏng chơ, bằng công nhận di tích đã bạc màu khó nhìn rõ chữ. Phía sau, một đoạn hàng rào do mưa lớn đã bị đổ sập chưa được xây lại. Ngôi mộ của người anh hùng bản làng vẫn nhỏ bé, bình dị như những ngôi mộ thường dân trong các nghĩa trang. Được xây từ cuối những năm 90 của thế kỷ trước, mộ bằng xi măng không ốp gạch nên đã bị rêu phong. Cây táo già cạnh ngôi mộ cành lá um tùm bị dây leo quấn chặt, cành lá không được cắt tỉa.

Anh Hoàng Ngọc Châu, công chức văn hóa xã Châu Hội nói, do khu mộ nằm vào nơi dòng chảy tập trung nên khi trời mưa nước chảy thẳng xuống vào khu di tích, khi trời mưa to là bị ngập. Khe Tằm cũng chỉ cách khu mộ mấy chục mét nên khi gặp lũ, nước dâng lên gây ngập. Vừa rồi, huyện mới cấp cho xã 20 triệu đồng để nâng cấp di tích. Với số tiền ít ỏi, xã tính làm lại đoạn hàng rào đã bị sập, ốp lại nhà bia, sơn lại cổng khu di tích. Do tiền ít nên phải tính toán thật khéo mới làm được.

Được biết, từ khi Khu di tích lịch sử này được xây dựng, hàng tháng, người dân trong xã vẫn đến thắp hương tưởng nhớ vị thủ lĩnh của bản làng. Hàng năm, vào ngày Thương binh - Liệt sỹ 27/7, chính quyền, nhà trường, hội cựu chiến bình đã về đây dâng hương và ôn lại nhưng câu chuyện về khí phách của người anh hùng miền sơn cước trong đấu tranh chống ngoại xâm.

Ông Lê Thanh Hà, Phó Chủ tịch UBND huyện Quỳ Châu cho biết, việc nâng cấp khu di tích là cần thiết nhưng trong điều kiện hiện nay, ngân sách của huyện còn khó khăn nên chưa thể thực hiện được.


(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO