“Chậm chân”, nhiều hộ dân thiếu đất sản xuất

Thời sự | Cao Sơn | 16:07 06/12/2019

LDNA+ Trước đây, các hộ dân ở 13 điểm tái định cư thuộc dự án thủy điện Hủa Na ở huyện Quế Phong được giao đất lâm nghiệp để chuyển đổi sang sản xuất nông nghiệp. Nhiều hộ dân chưa kịp đầu tư sản xuất thì một phần diện tích đất còn rừng tự nhiên buộc phải giữ lại theo Chỉ thị số 13 - CT/TW ngày 12/1/2017 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng (gọi tắt là Chỉ thị 13) nên không được chuyển đổi mục đích.

Điều này, khiến nhiều hộ “đói” đất sản xuất suốt trong thời gian qua.
 
Nhận giao đất nhưng chưa kịp sản xuất
Dự án Thủy điện Hủa Na được khởi công xây dựng vào tháng 3/2008 với công suất thiết kế 180MW. Vùng ảnh hưởng dự án gồm 14 bản trong lòng hồ, thuộc 2 xã Đồng Văn và Thông Thụ với 1.362 hộ dân phải di dời tái định cư. Trong đó, 878 hộ tái định cư theo dự án đến 13 điểm tái định cư tại các xã Đồng Văn, Thông Thụ, Tiền Phong và 484 hộ tái định cư tự do.
Theo thống kê của UBND huyện Quế Phong, kết quả rà soát trên 950 ha đất đã giao để bà con tái định cư trồng cây hàng năm thì có hơn 238 ha hiện đang còn rừng tự nhiên, phải giữ lại theo Chỉ thị 13 nên người dân không được khai hoang, sản xuất nông nghiệp. Việc tìm quỹ đất nông nghiệp không có rừng để giao thay thế hơn 283 ha này gặp nhiều khó khăn do không còn quỹ đất. Điều này, dẫn đến, hiện nay, nhiều người dân tái định cư chưa có đất nông nghiệp trồng cây hàng năm để canh tác hoặc có nhưng không đủ diện tích theo chỉ tiêu giao đất là bình quân 1 ha/hộ.

Mặc dù nhà cửa khang trang hơn nơi ở cũ, nhưng bà con tái định cư ở bản Pù Duộc, xã Đồng Văn, huyện Quế Phong nhiều năm nay vẫn “đói” đất sản xuất - Ảnh: Cao Sơn

 

Thực trạng này, khiến người dân tại nhiều điểm tái định cư dự án thủy điện Hủa Na đang gặp khó khăn trong sản xuất. Anh Lương Văn Hà ở bản Pù Duộc, xã Đồng Văn than thở, năm 2012, gia đình anh tái định cư ở bản Pù Duộc và được cấp 1 ha đất lâm nghiệp, một thời gian sau, anh rất ngạc nhiên khi nghe chính quyền thông báo không được phát sẻ trồng cây trên diện tích đất anh đã nhận giao. “Trước đó, chính quyền nói cho phát dọn để trồng keo nhưng sau đó không cho phát nên gia đình đành để đất không như thế. Ở bản này, không chỉ có gia đình tôi mà gần hết bản không kịp trồng keo trên đất nhận giao. Hiện nay, 45 hộ trong bản sống chỉ nhờ đi vào rừng thu nhặt những lâm sản phụ” - anh Hà nói.
Trao đổi với chúng tôi, ông Lương Thái Quý, Chủ tịch UBND xã Đồng Văn cho biết thêm, nhiều diện tích đất của xã chia cho dân đất trồng cây hàng năm, trước đây, lúc giao, đất trống không có rừng, do thiếu nguồn lao động, thiếu vốn nên nhiều hộ chưa kịp đầu tư, trên đất đó nay đã phát triển thành rừng. Năm 2017, diện tích này, phải tuân thủ theo Chỉ thị 13 không được phát chặt. Một số hộ phát trước đây trồng keo đã thu hoạch, nhiều hộ do điều kiện gia đình chưa kịp phát dọn để trồng cây, nay, xã chỉ đạo không được phát nên các hộ đó thiếu đất sản xuất. Tình trạng này, xảy ra tại điểm tái định cư ở các bản: Pù Duộc, Mường Hinh, Piềng Văn. Trong đó, ở bản Pù Duộc số diện tích đất đã giao cho dân trồng cây hàng năm vướng Chỉ thị 13 gần như cả bản.
Tại bản tái định cư Huồi Muồng của xã Tiền Phong, gần một nửa số hộ nhận đất nhưng chưa kịp canh tác đã phải dừng lại theo Chỉ thị 13. Ông Vi Văn Quốc, Bí thư Chi bộ bản Huồi Muồng cho biết, lúc di dời tái định cư, chính quyền cấp cho hộ có trên 5 khẩu là 1ha, hộ dưới 5 khẩu thì được 8.000m2 đất trồng cây hàng năm. Bản Huồi Muồng có 114 hộ, nhưng chỉ có 50% số hộ phát dọn để trồng keo còn lại thì dừng lại từ năm 2017 đến nay. “Năm 2012, bà con ra tái định cư ở xã Tiền Phong, bản có 114 hộ với 440 khẩu. Nhiều hộ được giao đất lâm nghiệp nhưng chưa kịp sản xuất đã bị ách lại. Ruộng nước được cấp mỗi khẩu 200m2 nhưng cấp ở khu vực Na Niên là vùng đệm của Vườn quốc gia Pù Hoạt, cách nơi ở 8km nên dân không nhận vì xa quá. Bản họp nhiều lần nhưng chỉ có 6 hộ nhận nhưng cũng không làm được vì đường xa. Do đó, dân phải đi khai hoang ven suối để trồng trọt” - ông Quốc chia sẻ.
Ông Võ Khánh Toàn, Chủ tịch UBND xã Tiền Phong cho hay, hiện nay, xã đang còn 56 ha đất lâm nghiệp đã giao cho dân sản xuất nhưng chưa kịp canh tác thì năm 2017, Chỉ thị 13 ra đời. Lúc đầu, hướng giải quyết của xã là tìm nguồn đất khác để bổ sung nhưng quỹ đất xã cũng không còn. Trước mắt, số diện tích đất đó vẫn là của người dân nhưng giao gắn với rừng để khoanh nuôi bảo vệ không phát để trồng cây, sau này, dân sẽ hưởng lợi từ nguồn bảo vệ rừng.
Đất có rừng tự nhiên thì không được chuyển đổi
Trao đổi với chúng tôi, ông Lê Hải Lý, Hạt Trưởng hạt Kiểm lâm Quế Phong cho rằng, khi giao đất cho dân là đất lâm nghiệp để chuyển mục đích sang sản xuất nông nghiệp. Thời gian giao xong thì vướng vào quy định của Chỉ thị 13 vì khi đó, đất đã hình thành trạng thái rừng tự nhiên. Hạt kiểm lâm đã tham mưu cho huyện những khu vực có rừng thì không được chuyển đổi mà tìm đất khác để thay thế, nơi nào còn rừng thì tuyệt đối không được giao. Sau đó, do quỹ đất trống không còn để thay thế nên ngành có chủ trương giao khoán bảo vệ rừng cho dân. Hiện tại, quy trình để giao khoán rừng và đất lâm nghiệp cho 13 điểm tái định cư cơ bản đã làm xong hồ sơ.
“Trước đây, khi giao đất cho dân xong, qua kiểm tra thì phát hiện đất có rừng. Chỉ thị 13 yêu cầu các dự án dù đã phê duyệt chuyển đổi mục đích đất rừng nhưng chưa triển khai mà qua kiểm tra có rừng tự nhiên thì cũng không được thực hiện. Ví dụ, dự án thủy điện ở xã Tiền Phong có liên quan đến 5 ha rừng tự nhiên, mặc dù dự án cho chuyển đổi trước năm 2010 nhưng năm 2018 mới triển khai nên phải thực hiện theo Chỉ thị 13. Dự án này, nay phải dừng vì không chuyển đổi được đất rừng” - ông Lý giải thích thêm.
Trong năm 2019, UBND huyện Quế Phong đã cùng phối hợp với Công ty CP Thủy điện Hủa Na để làm việc với các cấp, ngành, địa phương liên quan nhằm tháo gỡ vướng mắc trong giao đất tái định cư công trình thủy điện Hủa Na. Huyện cũng đã chỉ đạo Hạt Kiểm lâm, phối hợp các ngành liên quan và chính quyền các xã: Tiền Phong, Đồng Văn, Thông Thụ để thực hiện giao rừng gắn với giao đất lâm nghiệp cho 878 hộ dân tái định cư.
Ông Bùi Văn Hiền, Phó Chủ tịch UBND huyện Quế Phong cho biết, trước đây, khi huyện giao đất cho dân chưa có Chỉ thị 13 thì dân sẽ được phát trồng vì đó là rừng nghèo kiệt. Sau khi có Chỉ thị này, kiểm lâm kiến nghị với tỉnh là cấm dân chặt phát và UBND tỉnh cũng đồng ý phương án đó. Trong khi quỹ đất nông nghiệp của các xã: Thông Thụ, Đồng Văn, Tiền Phong không còn thì phương án của huyện là kiến nghị với các cấp, ngành giao đất gắn với rừng để khoanh nuôi, bảo vệ. Ngoài ra, cần tạo điều kiện những nơi dân không được nhận đất thì đưa vào diện khu vực đất rừng được chi trả dịch vụ môi trường rừng.

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO