Chung bản chất, khác biểu hiện

Công đoàn | Trương Công Anh | 15:24 12/10/2017

LDNA+ Trước “đổi mới”, chỉ có doanh nghiệp nhà nước, nên cũng chỉ có công đoàn trong doanh nghiệp nhà nước. Sau 30 năm đổi mới sự thể đã khác nhiều. Doanh nghiệp nhà nước ngày càng giảm. Doanh nghiệp ngoài nhà nước ngày càng tăng (cả về số tuyệt đối và con số tương đối).

Doanh nghiệp ngoài nhà nước xuất hiện, đòi hỏi phải có tổ chức công đoàn trong doanh nghiệp này. Sự thể này, dẫn đến một thực tế là tổ chức công đoàn trong doanh nghiệp nhà nước ngày càng giảm, tổ chức công đoàn trong doanh nghiệp ngoài nhà nước ngày càng tăng cả con số tuyệt đối và con số tương đối.
Không còn chuyện “đánh trống ghi tên”
Tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp nhà nước và tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước có chung một bản chất một tính chất. Nhưng biểu hiện của bản chất, tính chất chung này lại không hoàn toàn như nhau. Các chức năng của tổ chức công đoàn, cán bộ công đoàn, phương thức hoạt động, các mối quan hệ nội tại trong doanh nghiệp cũng có những điểm khác nhau.

Công nhân Công ty TNHH MLB TENERGY 

Tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp nhà nước được thành lập hầu như không cần vận động. Đã làm việc trong doanh nghiệp thì đã là đoàn viên công đoàn. Tổ chức công đoàn có vị thế là thành viên của “bộ tứ” (chuyên môn - tổ chức Đảng - công đoàn - đoàn thanh niên). Ngoài chức năng chính là trường học, chức năng đại diện, nó còn có chức năng tham gia quản lý doanh nghiệp. Cán bộ chủ chốt danh nghĩa là cán bộ công đoàn chuyên trách, nhưng về thực chất vẫn là công chức ăn lương nhà nước.
Với tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước thì khác. Để có tổ chức công đoàn ở đây phải thực sự vận động đến từng công nhân lao động chứ không thể đánh trống ghi tên. Tổ chức công đoàn ở đây không ở vị thế bộ nhị, bộ tam, bộ tứ nào cả. Tổ chức công đoàn và chủ doanh nghiệp quan hệ với nhau theo hình thức đối tác. Một kiểu đối tác vừa thống nhất vừa mâu thuẫn, có hợp tác và có đấu tranh. Do vậy chức năng trước hết, trên hết là người đại diện, người bảo vệ lợi ích hợp pháp và chính đáng của đoàn viên công đoàn, của tập thể công nhân lao động trong doanh nghiệp. Không làm được chức năng này, hoặc làm không tốt chức năng này thì tổ chức công đoàn ở đây sẽ là vô nghĩa, sẽ hoàn toàn mất chỗ đứng trong công nhân lao động. Nước ta trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, đã ký kết các hiệp định thương mại tự do (FTA) thì ngoài luật, và các bộ luật về lao động do nhà nước ban hành, chúng ta còn phải tuân thủ các nguyên tắc và quyền cơ bản trong các công ước của tổ chức lao động quốc tế (ILO) trong đó công nhân lao động có quyền tự do lập hội (của mình). Như vậy, một mặt tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước có cơ hội để hiện thực hóa tiến bộ của nhân loại về quan hệ lao động, mặt khác đứng trước thách thức tranh chấp quần chúng nếu như có một tổ chức nào đó, với danh nghĩa nào đó, kể cả trong nước và ngoài nước lôi kéo công nhân lao động. Nếu tổ chức công đoàn của ta yếu kém, hoạt động hình thức mà không có thực chất thì thách thức này sẽ là hiện hữu. Tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước phải thực sự là của đoàn viên, do đoàn viên và vì đoàn viên. Vì vậy cán bộ chủ trì công đoàn ở đây phải thật sự là “thủ lĩnh” của tập thể công nhân, lao động. Họ cần và phải có phẩm chất của một thủ lĩnh, có năng lực của một thủ lĩnh thực sự.
Đổi mới và sự nghiệp cách mạng
Những điểm khác nhau giữa tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước với tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp nhà nước nói trên đặt ra yêu cầu khách quan, đặt ra đòi hỏi bức thiết phải đổi mới tư duy, đổi mới nhận thức làm cơ sở để đổi mới tổ chức và hoạt động của công đoàn nói chung đặc biệt là của tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước.
Đổi mới tư duy, đổi mới nhận thức, đổi mới tổ chức và hoạt động của công đoàn (từ Tổng LĐLĐ Việt Nam trở xuống) không chỉ vì tổ chức công đoàn mà còn vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc ta.
Có đổi mới, mới xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại đủ phẩm chất để làm tròn sứ mệnh lịch sử là giai cấp tiên phong, giai cấp lãnh đạo.
Có đổi mới, mới đủ mạnh để làm thất bại âm mưu lôi kéo quần chúng công nhân lao động của các thế lực thù địch trong và ngoài nước.
Do vậy trước hết công đoàn phải tự đổi mới, cùng với đó là đổi mới sự lãnh đạo của Đảng với tổ chức công đoàn, đổi mới quan hệ giữa chính quyền với tổ chức công đoàn (các cấp).
Riêng với tổ chức công đoàn, từ trung ương trở xuống cần có những đổi mới cụ thể sau đây:
1. Về tư duy và nhận thức:
- Nhất thiết phải tổ chức cho kỳ được tổ chức công đoàn tại các doanh nghiệp ngoài nhà nước, không để công nhân lao động bị lôi kéo vào các tổ chức khác. Tổ chức công đoàn ở đây cả về tổ chức và hoạt động đều phải thực sự là của công nhân lao động, do công nhân lao động, vì công nhân lao động. Chức năng cơ bản nhất, quyết định nhất của tổ chức công đoàn ở đây là người đại diện, người bảo vệ lợi ích chính đáng và hợp pháp (quốc gia và quốc tế) của công nhân lao động.
- Đảng phải lãnh đạo, nhà nước phải tạo điều kiện (chủ yếu là pháp lý) công đoàn phải tự chủ, tự khẳng định.
2. Về tổ chức
- Phải tiến hành tổ chức công đoàn tại các doanh nghiệp ngoài nhà nước theo cách hoàn toàn mới: vận động đến từng công nhân, người lao động.
- Xác định đúng, xử lý đúng, có lý, có tình mối quan hệ giữa chủ doanh nghiệp với tổ chức công đoàn của doanh nghiệp trên cơ sở quan hệ lợi ích hợp pháp của cả hai phía.
- Có tổ chức công đoàn cấp trên của công đoàn cơ sở phù hợp nhất để chỉ đạo hướng dẫn hiệu quả nhất, giúp công đoàn cơ sở hoạt động thực chất, thiết thực và thiết thân ở cơ sở. Công đoàn cấp trên cơ sở tùy điều kiện và đặc điểm để tổ chức theo lãnh thổ (huyện và tương đương) hoặc theo ngành nghề.
- Với tổ chức bộ máy của LĐLĐ tỉnh nên chăng có ban chuyên trách về công đoàn doanh nghiệp ngoài nhà nước.
- Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ công đoàn cơ sở ở doanh nghiệp ngoài nhà nước một cách cơ bản và toàn diện. Phải coi đây là nhiệm vụ có tính chiến lược.
3. Về hoạt động:
- Từ hoạt động ở tổ chức công đoàn cơ sở trở lên phải xóa hẳn bệnh hành chính hóa.
- Với tư cách là một bên chủ thể để cùng chủ doanh nghiệp xây dựng quan hệ vừa hợp tác, vừa đấu tranh giữa 2 bên để ký kết các văn bản (là hợp đồng lao động tập thể, thỏa ước, quy ước...) trên cơ sở các quy định của pháp luật, đảm bảo hài hòa lợi ích doanh nghiệp, người lao động và xã hội, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển bền vững. Theo dõi, giám sát việc thực hiện các văn bản đó, kịp thời xử lý những vướng mắc nảy sinh, đảm bảo các văn bản đã ký kết được thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả. Đây là trọng tâm của tất cả mọi hoạt động khác.
- Có các hoạt động chăm lo nâng cao ý thức lao động công nghiệp, nâng cao tay nghề, tương thân tương ái trên tinh thần giai cấp các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao... để nâng cao đời sống vật chất - tinh thần cho đoàn viên.
- Từ các hoạt động đó, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của công đoàn, lao động để cùng chủ doanh nghiệp xử lý, hoặc đề xuất kiến nghị lên cấp trên với chính quyền để xem xét giải quyết.
Tổ chức và hoạt động công đoàn là vấn đề không mới. Nhưng tổ chức và hoạt động của tổ chức công đoàn trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước lại là rất mới. Do đó phải từ điều kiện mới, hoàn cảnh mới để mạnh dạn đổi mới, chủ động tìm tòi và thử nghiệm đáp ứng được đòi hỏi tất yếu của thực tiễn và của công nhân lao động tỉnh nhà.

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO