Làm thuê và làm chủ - làm chủ và làm thuê

04/05/18 15:46
LDNA+
Công nhân, lao động nước ta, cũng như mọi công dân Việt Nam đều là “chủ nhân vàng” của nước nhà, đều có địa vị làm chủ. Đó là thành quả cơ bản nhất, quý giá nhất của cách mạng nước ta, dưới sự lãnh đạo của Đảng, của Bác Hồ. Chung nhất là vậy. Nhưng, với trình độ phát triển kinh tế hiện tại, ở nước ta, cũng như ở nhiều nước độc lập khác, công nhân, lao động lại đang là những người làm thuê cho giới chủ (các doanh nghiệp).
Làm thuê để làm chủ
Do vậy, với mỗi công nhân, lao động vừa là người làm chủ, vừa là người làm thuê - vừa là người làm thuê vừa là người làm chủ. Cả hai địa vị đó cùng tồn tại trong một con người cụ thể. Hai địa vị này đối lập nhau, nhưng lại cùng tồn tại thống nhất trong mỗi con người. Đây là sự độc lập thống nhất của phép biện chứng duy vật.

Với trình độ phát triển kinh tế hiện tại, ở nước ta công nhân, lao động lại đang là những người làm thuê cho giới chủ

Với công nhân, lao động phải xử lý mối quan hệ này như thế nào. Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tiễn rất thiết thực, rất thiết thân đối với mỗi công nhân, lao động, đối với tổ chức công đoàn, và đối với chế độ ta hiện nay.

Trước hết mỗi công nhân lao động phải nhận rõ rằng: Mình chỉ có thể làm thuê để nuôi sống mình, gia đình mình khi biết làm chủ, đầu tiên là làm chủ bản thân mình, làm chủ thân phận mình, làm chủ ý thức, năng lực, trình độ của chính mình. Không làm chủ (một cách đầy đủ nhất) bản thân mình thì khó mà làm thuê được. Không phải với bất kỳ ai, muốn làm thuê cũng được người ta thuê. Anh không có đủ sức khỏe, không có tay nghề cần thiết, không có ý thức lao động công nghiệp... thì liệu có ai thuê anh làm. Mà, dẫu như may mắn có ai đó thuê, chắc chắn cái giá sức lao động của người đó cũng cực kỳ rẻ mạt. Chúng ta đã rõ là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao. Đòi hỏi khách quan này buộc mỗi công nhân lao động phải thực sự nâng mình lên, phải biết làm chủ bản thân ở tầm cao hơn, không đáp ứng được đòi hỏi khách quan ấy, thật khó mà làm thuê.
Đồng thời với tư thế làm chủ bản thân, công nhân lao động phải đứng vững trên địa vị người làm chủ đất nước khi đi làm thuê. Là người làm chủ đất nước, nhưng đang phải đi làm thuê. Nhưng, làm thuê hôm nay chính là để làm chủ đầy đủ nhất đất nước về sau.
Xin được kể lại câu chuyện sau đây để minh chứng cho điều này. Trong những năm 60 của thế kỷ trước, rất nhiều công nhân lao động người Hàn Quốc phải đi làm thuê ở các nước châu Âu. Một lần đến thăm những công nhân của nước mình đang làm thuê ở nước ngoài, Tổng thống Hàn Quốc lúc đó có nói với họ rằng: Bây giờ các bạn đang phải xa nhà, xa đất nước đi làm thuê, các bạn phải làm thuê thật tốt để mang ngoại tệ, mang tay nghề, mang tri thức về cho đất nước. Đó là sự đóng góp của các bạn để Hàn Quốc công nghiệp hóa thành công. Ba bốn chục năm sau, các bạn sẽ thấy một Hàn Quốc phát triển để Hàn Quốc sẽ đi thuê lao động của các nước khác. Cho đến lúc này, rõ ràng lời nói đó đã thành hiện thực. Lao động nhiều nước, trong đó có lao động Việt Nam đang làm thuê ở Hàn Quốc.
Vậy đó, công nhân, lao động nước ta đang làm thuê ở trong nước, đang làm thuê ở một số nước, cần và phải đứng vững trên địa vị người làm chủ đất nước góp phần xứng đáng để đi tới thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa để Việt Nam sớm cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Làm thuê trên tư thế làm chủ là vậy. Đây chính là ý thức chính trị mà công nhân, lao động chúng ta cần có, phải có. Đây là một trong những nhiệm vụ cơ bản để xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, xứng đáng là giai cấp tiên phong, giai cấp lãnh đạo của toàn dân tộc.
 
Công đoàn là tác nhân tạo nên sự giác ngộ
Ở trên, nói về làm thuê - làm chủ trong một con người. Tiếp đây xin đề cập làm thuê, làm chủ tách bạch giữa người chủ và người lao động trong một doanh nghiệp cụ thể nào đó. Nói là tách bạch giữa làm thuê với làm chủ, nhưng vẫn có quan hệ hai trong một chứ không thể tách bạch tuyệt đối. Làm thuê, hay làm chủ trong một doanh nghiệp có chung một quan hệ - quan hệ lợi ích. Người làm chủ doanh nghiệp thuê lao động để sản xuất kinh doanh qua đó tìm được, có được lợi nhuận - người lao động đi làm thuê để có việc làm từ đó có thu nhập trang trải cuộc sống cho cá nhân và gia đình mình. Chủ doanh nghiệp cần có lao động làm thuê. Người lao động làm thuê cần có chủ doanh nghiệp. Mỗi phía có lợi ích không như nhau, nhưng cả hai lợi ích khác nhau này lại đều từ một gốc: Doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả. Cả người làm chủ và người làm thuê phải cùng lo, cùng làm từ lợi ích chung ấy. Càng có nhiều doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả, địa phương và cả đất nước càng phát triển. Cả người làm chủ và người làm thuê cùng đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, để có dân giàu, nước mạnh.
Mối quan hệ lợi ích ấy đòi hỏi người làm chủ và người làm thuê tương tác với nhau bằng quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa. Chăm lo đúng mức cần thiết cho người làm thuê chính là chăm lo cho người chủ doanh nghiệp. Ngược lại, chăm lo cho chủ doanh nghiệp cũng chính là chăm lo cho lao động làm thuê.
Để có quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa, hay nói cụ thể hơn là quan hệ giữa chủ và thợ, quan hệ giữa người sử dụng lao động và người lao động cả 2 phía đều phải có một nhận thức rằng: chủ có vì người thợ, thì thợ mới vì chủ, ngược lại thợ có vì chủ thì chủ mới lo được cho thợ. Nhận thức này là biểu hiện điều mà trước đây ta vẫn nói: Mình vì mọi người - mọi người vì mình.
Quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa không thể tự nhiên mà có được. Tổ chức công đoàn phải là cầu nối giữa chủ và thợ, thợ và chủ là tác nhân để tạo nên sự giác ngộ cho cả lao động và giới chủ. Công tác tuyên truyền, vận động, giáo dục... của tổ chức công đoàn không chỉ giới hạn trong công nhân, lao động mà phải đủ năng lực và cách thức để đến với giới chủ doanh nghiệp nữa. Từ đó để tổ chức công đoàn được đoàn viên của mình gắn bó, và được chủ doanh nghiệp nể trọng.
Quan hệ lao động tiến bộ, hài hòa là kết quả tổng hợp của đấu tranh và hợp tác, hợp tác và đấu tranh giữa người sử dụng lao động với người lao động. Trong hợp tác có đấu tranh - đấu tranh để đi tới hợp tác. Dù là hợp tác hay đấu tranh đều nhằm đi tới lợi ích hài hòa giữa người chủ và người làm thuê.
Đảm bảo hài hòa lợi ích trong quan hệ lao động chính là ý thức chính trị của cả công nhân lao động và giới chủ, một ý thức chính trị cho mình, cho nhau và chung cho cả xã hội. Xin nhắc lại ở đây một luận điểm của K.Mác: Không nói đến lợi ích là một sự phỉ báng đối với chính trị.
Rất mong qua Đại hội công đoàn các cấp... đến Đại hội Công đoàn Việt Nam vấn đề làm thuê, làm chủ, làm chủ và làm thuê sẽ được bàn thảo đến nơi đến chốn để mỗi công nhân lao động và tổ chức công đoàn có thêm bước trưởng thành về chính trị.
Trương Công Anh
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang