Hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội:Nhiều chính sách có lợi cho lao động

18/02/17 15:59
LDNA+
Giám sát và phản biện của công đoàn chính là theo dõi, nắm bắt thực hiện chế độ chính sách lao động và tập hợp kiến nghị, tâm tư của người lao động để đàm phán, thương lượng nhằm mang đến quyền, lợi ích chính đáng của người lao động

Tạo động lực xây dựng phát triển lực lượng lao động, xây dựng quan hệ hài hòa, tiến bộ trong xã hội. Trong quá trình phát triển, nhóm lợi ích của người lao động và người sử dụng lao động có những mâu thuẫn nhất định về quyền lợi. Giám sát, phản biện xã hội của công đoàn góp phần xây dựng chính sách lao động, xây dựng luật pháp liên quan đến người lao động trong phạm vi cơ quan, doanh nghiệp, ngành nghề và quy mô quốc gia.

Công đoàn Khu Kinh tế Đông Nam tập huấn Luật Lao động cho Công ty TNHH Matrix tháng 12/2016 - Ảnh: Minh Nguyệt

Lâu nay, hình thức phản biện xã hội của công đoàn đang thực hiện là tổ chức hội nghị, hội thảo lấy ý kiến của cán bộ công đoàn, các nhà khoa học, luật sư, người lao động để phân tích, tổng hợp các ý kiến tham gia xây dựng văn bản, chính sách lao động. Để phản biện tốt thì việc giám sát thực hiện chính sách lao động của người sử dụng lao động, người lao động nhằm kịp thời phát hiện những sai sót, khuyết điểm, yếu kém và kiến nghị sửa đổi, bổ sung các chính sách cho phù hợp thực tiễn là việc làm vô cùng quan trọng.
Công đoàn Công ty TNHH Omya Việt Nam tổ chức đối thoại tại hội nghị người lao động, qua đó đã thương lượng được một số vấn đề, như lương bình quân thực hiện 10 triệu đồng/người/tháng. Tăng lương mỗi năm một lần, ít nhất là 10% lương thỏa thuận; thưởng Tết một tháng lương thứ 13, thưởng năng suất công việc và người sử dựng lao động mua bảo hiểm sức khỏe công nhân gói 2.400.000 đồng/năm, ăn ca 25.000 đồng/bữa, đảm bảo sức khỏe và an toàn vệ sinh thực phẩm cho người lao động. Các chế độ này được đưa vào thỏa ước và công đoàn giám sát việc thực hiện.
Ngày 14/3/2015, hơn 200 công nhân của Công ty CP Thế giới gỗ Việt Nam (100%  vốn nước ngoài) ngừng việc tập thể để yêu cầu lãnh đạo công ty giải quyết các quyền lợi như: được ký hợp đồng lao động, đóng BHXH, BHYT, BHTN, các chế độ về tiền tăng ca, phụ cấp độc hại, tiền ăn ca, nghỉ giữa giờ, thái độ của quản lý với công nhân… Tại buổi đối thoại, Công đoàn Khu kinh tế Đông Nam đã thương lượng, tư vấn cho chủ sử dụng lao động, người lao động giải quyết các chế độ đúng luật và được chủ doanh nghiệp đồng ý giải quyết các kiến nghị của người lao động như được ký hợp đồng lao động, đóng BHXH, được trang bị bảo hộ lao động, phụ cấp thêm tiền cơm là 20.000 đồng/ngày. Ngoài ra, lãnh đạo công ty cũng rút kinh nghiệm về thái độ ứng xử của cán bộ quản lý với người lao động.
Việc giám sát, phản biện của các cấp công đoàn đã đem đến nhiều chính sách có lợi cho người lao động. Ví dụ như chính sách tăng tiền lương hàng năm, tham gia xây dựng Luật Lao động, Luật Dân sự, Luật Hình sự, Luật An toàn vệ sinh lao động, Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản pháp luật liên quan đến người lao động. Năm 2016, tại Nghệ An, các cấp công đoàn đã tổ chức hàng trăm cuộc kiểm tra, giám sát.

Riêng LĐLĐ tỉnh tổ chức phối hợp thanh tra, kiểm tra, giám sát 45 cuộc về việc triển khai thực hiện chính sách lao động. Tất cả các cuộc đình công, ngừng việc, công đoàn đều tham gia trong việc thương lượng, kiến nghị với người sử dụng lao động các giải pháp. Sau khi giải quyết xong các cuộc đình công, phía công đoàn đã giám sát doanh nghiệp về các cam kết, thỏa thuận được xác lập trong quá trình đình công. Nhiều năm qua, LĐLĐ tỉnh đã tham gia thanh tra, kiểm tra và giám sát thực hiện chính sách pháp luật lao động đạt được hiệu quả, kịp thời phát hiện nhưng sai phạm tại các doanh nghiệp, yêu cầu doanh nghiệp khắc phục tồn tại và kiến nghị cơ quan nhà nước tiến hành thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật, đồng thời góp ý xây dựng cơ chế chính sách lao động.
Theo ông Vương An Nguyên - Chủ tịch Công đoàn Khu kinh tế Đông Nam, nhiều công đoàn cơ sở thông qua hình thức gặp mặt, đối thoại, hội nghị người lao động, văn bản để đề xuất ý kiến về chế độ chính sách của người lao động, thương lượng thỏa ước lao động tập thể, công tác an toàn vệ sinh lao động, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, chế độ tiền lương, nội quy, quy chế... Nhưng đó là nơi có người sử dụng lao động thiện chí, coi trọng pháp luật, tôn trọng tổ chức công đoàn.
Tuy nhiên, vai trò công đoàn mới tập trung ở việc tổng hợp các ý kiến tham gia của đoàn viên, người lao động và chuyển đến người sử dụng lao động, việc đối thoại, phản biện còn nhiều hạn chế. Nhiều công đoàn cơ sở rất dè chừng trong việc phản biện xã hội tại nơi làm việc, vì người sử dụng lao động chưa coi trọng ý kiến của công đoàn, mặt khác bản thân cán bộ công đoàn bị phụ thuộc việc làm, tiền lương vào người sử dụng lao động, nhiều cán bộ công đoàn đứng trước người sử dụng lao động đã sợ, không dám làm khác ý vì sợ bị đuổi việc. Do vậy, việc chấp hành pháp luật lao động của đa số doanh nghiệp mới chỉ đáp ứng ở mức tối thiểu, như trả lương ở mức tối thiểu, đóng BHXH với tiền lương tối thiểu (tiền lương bình quân chỉ đạt 3 triệu đồng) và đời sống của người lao động trực tiếp vẫn còn nhiều khó khăn, thậm chí một số người sử dụng lao động lách luật nhưng công đoàn cơ sở không dám lên tiếng.
Điều quan trọng nhất là phản biện của công đoàn cần điều hòa mâu thuẫn, cân đối lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động trong từng đơn vị, doanh nghiệp một cách kịp thời, sâu sát. Do đó cần nâng cao hơn nữa vai trò giám sát, phản biện xã hội của công đoàn cơ sở, vì công đoàn cơ sở sẽ phản ánh được tâm tư, nguyện vọng, đời sống, lao động, việc làm của người lao động trong thực tế nội tại của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp. Vì vậy, việc đổi mới phương pháp hoạt động công đoàn phù hợp với thực tiễn hiện nay là hết sức cần thiết. Đó là, cần tạo cơ chế chính sách để công đoàn cơ sở thực hiện vai trò trong việc giám sát, phản biện, thương lượng nhằm bảo đảm quyền, lợi ích hợp, pháp chính đáng của đoàn viên và người lao động.

Minh Nguyệt
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang