Công tác y tế học đường: Nhiều khó khăn cần tháo gỡ

Thời sự | Hà An - Hoàng Yến | 15:42 23/12/2019

LDNA+ Nhiều trường học tồn tại tình trạng nhân viên y tế là kế toán, thủ quỹ, nhân viên thư viện... kiêm nhiệm, có nơi còn “trắng” nhân viên y tế. Nhân lực vừa thiếu vừa yếu nên chất lượng hoạt động y tế học đường bị ảnh hưởng không nhỏ.

 
“Trắng” nhân viên y tế
Trường Tiểu học Đặng Sơn (huyện Đô Lương) có hơn 400 học sinh. Trong lứa tuổi hiếu động nên trường hợp các em học sinh bị sứt tay, chảy máu xảy ra như “cơm bữa”. Tuy nhiên, đầu năm học 2019 - 2020, nhân viên y tế của trường đã chuyển xuống làm việc tại trường mầm non. Vì vậy, chị Bùi Thị Thanh Xuân - kế toán của Trường Tiểu học Đặng Sơn đành kiêm nhiệm thêm công việc của một nhân viên y tế. Không có chuyên môn nghiệp vụ, chị vô cùng lo lắng khi chịu trách nhiệm chăm sóc sức khỏe học sinh: Nhu cầu chăm sóc y tế của học sinh rất lớn. Em đau bụng, em trầy tay, xước chân, em chóng mặt... Trường có tủ thuốc đầy đủ phục vụ việc sơ cấp cứu ban đầu. Tuy nhiên, chúng tôi không dám tự cho học sinh uống. Có học sinh đau ốm, nhà trường chủ động liên hệ với gia đình và trạm y tế xã hỗ trợ chữa trị kịp thời.

Chị Bùi Thị Thanh Xuân - kế toán Trường Tiểu học Đặng Sơn (huyện Đô Lương) kiêm nhiệm công việc của nhân viên y tế - Ảnh: Hà An

 

Cô Lê Thị Tĩnh - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đặng Sơn (huyện Đô Lương) khẳng định: Y tế học đường là một bộ phận không thể thiếu trong trường học. Sự có mặt của nhân viên y tế là yếu tố tăng cường tính an toàn cho học sinh trong môi trường học đường. Nếu không được bố trí nhân viên y tế sẽ vô cùng đáng lo ngại.
Tương tự, năm học 2019 - 2020, Trường Tiểu học Nam Sơn (huyện Đô Lương) cũng buộc bố trí nhân viên kế toán đảm trách nhiệm vụ y tế học đường. Những năm học trước, nhà trường tiến hành hợp đồng nhân viên y tế. Tuy nhiên, mức lương thấp mà áp lực công việc lại lớn nên không giữ chân được nhân viên. Trong vòng 4 năm, Trường Tiểu học Nam Sơn đã “thay” đến 4 nhân viên y tế. Chị Nguyễn Thị Thu - Kế toán kiêm nhân viên y tế của Trường Tiểu học Nam Sơn chia sẻ: Hoạt động y tế trường học không đơn giản chỉ là sơ cấp cứu. Nội dung công việc của nhân viên y tế học đường đã được quy định rõ trong Thông tư liên tịch số 13/2016 của Bộ Y tế và Bộ GD&ĐT như: Tổ chức khám sức khỏe định kỳ và phân loại sức khỏe cho học sinh ít nhất mỗi năm một lần vào đầu năm học. Quản lý và lưu hồ sơ theo dõi sức khỏe của học sinh. Mua, bảo quản và cấp thuốc theo quy định. Chăm sóc sức khỏe ban đầu theo quy định của Bộ Y tế. Chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế trong những trường hợp cần thiết… Ở một số trường học, nhân viên y tế còn là người giám sát khâu vệ sinh và lưu mẫu thức ăn hằng ngày để kiểm tra nếu không may xảy ra ngộ độc. Khối lượng công việc y tế lớn, tôi lại đảm trách một lúc 2 nhiệm vụ, trong khi Trường Tiểu học Nam Sơn lại có 2 phân hiệu (cách nhau khoảng hơn 3km) nên hiệu quả công việc chưa cao.
Tại huyện Anh Sơn, 100% trường học chưa có nhân viên y tế học đường, kể cả trường đã đạt chuẩn quốc gia. Trong đó, đáng chú ý nhất là các trường mầm non. Theo Thông tư liên tịch số 06/2015/TTLT-BGDDT-BNV, quy định về danh mục khung vị trí việc làm và định mức số lượng người làm việc trong các cơ sở giáo dục mầm non công lập, đối với 4 vị trí: kế toán, văn thư, thủ quỹ, y tế, chỉ được biên chế 2 người. Đặc biệt, nhân viên kế toán không được giữ tiền - nghĩa là không thể kiêm thủ quỹ, kế toán không được giữ mộc - tức không thể kiêm văn thư. Vì vậy, kế toán chỉ có thể kiêm nhân viên y tế. Trường Mầm non Thạch Sơn (xã Thạch Sơn) có hơn 220 học sinh. Nhiệm vụ của nhân viên y tế được chỉ định cho kế toán của trường “gánh”. “Kế toán và nhân viên y tế là 2 công việc có chuyên môn hoàn toàn khác nhau. Thiếu nhân viên có chuyên môn là cực kỳ nguy hiểm. Vì vậy, đối với 4 vị trí việc làm trên, cần có ít nhất 3 biên chế, trong đó biên chế nhân viên y tế phải được tuyển dụng đúng chuyên môn. Chúng tôi đã nhiều lần đề xuất các cấp nhưng chưa có kết quả” - cô Nguyễn Thị Hồng - Hiệu trưởng Trường Mầm non Thạch Sơn nói.
Muôn vàn khó khăn
Bên cạnh khó khăn về bố trí nhân sự là vướng mắc trong quá trình chi trả kinh phí y tế học đường theo quy định. Kinh phí dành cho công tác y tế trường học chủ yếu lấy từ nguồn BHYT học sinh. Nhà trường được trích một khoản kinh phí (5%) từ tổng thu bảo hiểm y tế để sử dụng cho công tác y tế học đường như: mua sắm thuốc và các thiết bị phục vụ... Tuy nhiên, Nghị định 146/2018/NĐ/CP quy định: Để được trích chuyển 5% số tiền BHYT học sinh, yêu cầu cơ sở giáo dục có ít nhất một người (nhân viên y tế) có đủ điều kiện hành nghề khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật về khám bệnh, chữa bệnh làm việc chuyên trách hoặc kiêm nhiệm trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu (có chứng chỉ hành nghề). Cơ sở phải có phòng y tế hoặc phòng làm việc riêng để thực hiện việc sơ, cấp cứu, xử trí ban đầu cho các đối tượng do cơ sở giáo dục quản lý khi bị tai nạn thương tích, các bệnh thông thường trong thời gian học tập tại trường học.
Trong 919 cơ sở giáo dục đã có nhân viên y tế (trên tổng số 1.492 cơ sở giáo dục), chưa có nhân viên y tế nào được cấp chứng chỉ hành nghề khám chữa bệnh. Đơn cử như Trường THPT Nguyễn Duy Trinh (huyện Nghi Lộc), đã có bằng cao đẳng điều dưỡng nhưng nhân viên y tế của trường chưa có chứng chỉ hành nghề. Đây là nan đề nhiều trường học đang vướng. Vì vậy, không ít trường học đang bị chậm thanh toán, trong khi nguồn kinh phí trích cho y tế học đường hạn hẹp và không phải trường nào cũng có ngân sách để bù.
Trước tình hình trên, các trường học phải áp dụng giải pháp tình thế là: Ký hợp đồng khám chữa bệnh với trạm y tế xã, phường để BHXH thực hiện việc trích chuyển kinh phí 5% chăm sóc sức khỏe ban đầu. Tuy nhiên, cô Hồ Thị Lục Hà - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phúc Sơn (huyện Anh Sơn) lo lắng: Trên địa bàn xã có 3 trường mầm non, tiểu học và THCS, nếu các trường cùng ký hợp đồng khám chữa bệnh với trạm y tế xã, sẽ khó đảm bảo được chất lượng công việc vì số lượng nhân viên trạm y tế hạn chế. Trong khi đó, nhân viên y tế yêu cầu phải thường xuyên túc trực mới đảm bảo việc chăm sóc sức khỏe cho các em.

Nhân viên y tế kiêm nhiệm của Trường Tiểu học Phúc Sơn (huyện Anh Sơn) xử lý vết thương cho học sinh

 

Chị Nguyễn Thị Thu - Kế toán kiêm nhân viên y tế của Trường Tiểu học Nam Sơn đề xuất: Hiện, việc thu BHYT được giao cho trường học từ nhiều năm nay. Theo tôi, phương án trên chưa hợp lý, đặc biệt là tại những vùng đặc thù như Trường Tiểu học Nam Sơn. Trường nằm ở vùng khó của huyện Đô Lương, có đến 140/455 học sinh thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo. Việc rà soát đối tượng thu BHYT vô cùng phức tạp. Chỉ riêng quản lý hồ sơ sức khỏe của các em đã luôn tay luôn chân. Đối với đối tượng học sinh nghèo và cận nghèo, có thể thời điểm thu tiền BHYT đầu năm học, gia đình chưa nhận được quyết định miễn giảm nên nộp tiền bình thường. Nhưng khi có quyết định, các em sẽ tham gia BHYT tại địa phương, nhà trường buộc phải làm hồ sơ yêu cầu cơ quan BHXH thoái thu. Đây cũng là những nội dung công việc của một nhân viên y tế kiêm nhiệm như tôi tại trường. Nếu nhiệm vụ thu BHYT học sinh được chuyển trực tiếp về địa phương sẽ làm giảm áp lực thu đầu năm cho trường học (vì khoản thu BHYT cao so với mức sống của người dân vùng khó như Nam Sơn - PV), đồng thời giảm thiểu khối lượng công việc cho một nhân viên kiêm nhiệm như tôi, trong điều kiện thực tế hiện nay là chưa có nhân viên y tế chính thức.

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO