COVID-19 & RỦI RO NÔNG NGHIỆP

Mỗi tuần một chuyện | TS. Nguyễn Sĩ Dũng | 16:00 21/02/2020
;

LDNA+ Đại dịch Covid-19 đang gây ra những tổn thất rất lớn cho nền nông nghiệp của nước ta.

 

Trước hết, đó là tình trạng đầu ra cho nhiều nông sản bị ách tắc hết sức nghiêm trọng. Trung Quốc là thị trường tiêu thụ nông, thủy sản lớn nhất của Việt nam, chiếm khoảng 27% tổng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng này ra thế giới. Đại dịch Covid-19 đang làm cho thị trường này bị ngưng trệ. Tất yếu tiêu thụ nông sản của Việt Nam sẽ gặp khó khăn.

Hai là, tình trạng suy giảm khách du lịch. Khách du lịch đến Việt Nam không chỉ để chơi, mà còn để ăn. Theo số liệu thống kê, năm 2019 có đến 18 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam, mang lại thu nhập 726 ngàn tỷ đồng cho đất nước. Không có số liệu thống kê cụ thể, nhưng chắc chắn nông sản chiếm một tỷ trọng không hề nhỏ trong số 726 ngàn tỷ đồng nói trên. Đây thực chất là hình thức xuất khẩu nông sản tại chỗ hết sức hiệu quả. Thế nhưng, với đại dịch Covid-19, nguồn khách du lịch đã suy giảm rất nghiêm trọng. Cụ thể, chúng ta đang không tiếp nhận khách du lịch từ Trung Quốc. Thế nhưng, khách Trung Quốc chiếm đến khoảng 24-25% tổng lượng khách du lịch nói chung. Do tâm lý lo ngại dịch bệnh, số lượng khách du lịch từ các nước khác cũng giảm xuống rất nhanh chóng. Khách du lịch giảm, xuất khẩu nông sản tại chỗ giảm theo.

Ba là, chi phí thủ tục, chi phí logistics tăng cao. Hiện nay, làm gì cũng phải thêm thủ tục phòng chống dịch bệnh vào, làm gì cũng phải đeo khẩu trang, phải liên tục rửa tay, liên tục sát khuẩn. Những chi phí phát sinh này buộc lòng sẽ phải được đưa vào đâu đó. Đưa vào đâu nếu chẳng phải vào giá cả của các hàng hóa và dịch vụ, trong đó có hàng hóa và dịch vụ nông nghiệp?! Mà như vậy thì hàng nông sản đã khó bán lại còn bị tăng giá. Bị tăng giá lại càng khó bán hơn.
Cuối cùng, dịch Covid-19 ảnh hưởng rất lớn đến nhu cầu mua sắm của người dân. Tâm lý chung là mọi người đều hạn chế đi chơi, đi ăn uống, đi mua sắm. Nhu cầu mua sắm giảm thì việc bán các sản phẩm nông nghiệp cũng sẽ khó khăn hơn.
Những khó khăn cho nông nghiệp do đại dịch Covid-19 gây ra quả thực là rất lớn. Tuy nhiên, có vẻ đây chỉ là những khó khăn tạm thời. Cho dù dịch bệnh có xảy ra kiểu gì đi nữa, thì người Trung Quốc vẫn phải ăn để sống. Cầu về nông sản, thực phẩm thực ra là thứ cầu không thể trì hoãn. Sau một thời gian việc nhập khẩu nông sản bị xáo trộn, việc này chắc chắn sẽ được nối lại. Và khi dịch bệnh được khống chế, mọi chuyện có thể sẽ trở lại bình thường. Cái lấy đi thị phần của nông sản Việt Nam nhiều hơn chưa chắc đã là đại dịch Covid-19, mà là cam kết của Trung Quốc tăng nhập khẩu nông sản của Mỹ lên đến 50 tỷ USD trong năm nay và năm sau.
Hiện nay, trong nước đang dấy lên phong trào giải cứu thanh long, dưa hấu và gần đây là cả sầu riêng. Nhiều doanh nghiệp và tổ chức, cá nhân đã tìm cách tiêu thụ những trái cây nói trên cho nông dân. Đây là một phong trào rất có ý nghĩa xã hội và rất đáng quý. Nó củng cố tình đoàn kết và đạo lý “lá lành đùm lá rách” của người Việt chúng ta. Nó cũng góp phần giảm bớt những khó khăn trước mắt cho những người nông dân trồng các loại hoa quả nói trên. Tuy nhiên, nó không giúp ích được nhiều cho nền nông nghiệp. Lý do đơn giản là vì tổng cầu trong nước là một đại lượng xác định. Ăn nhiều dưa hấu, thanh long lên, sầu riêng thì ăn ít xoài, chuối, cam đi thôi. Nghĩa là cứu được người trồng thanh long, trồng dưa hấu, sầu riêng thì sẽ gây khó cho người trồng xoài, chuối, cam. Vấn đề là chúng ta phải giữ được thị trường Trung Quốc và mở rộng thị trường ra các nước khác nữa.
Cuối cùng, dịch bệnh, thiên tai là những thứ luôn luôn song hành với chúng ta. Đại dịch Covid-19 có qua đi, thì nhiều đại dịch khác nữa vẫn có thể xảy ra, chưa kể đến biến đổi khí hậu, hạn hán, lũ lụt và muôn vàn các loại thiên tai khác. Nếu rủi ro là một phần của cuộc sống, đặc biệt là của sản xuất nông nghiệp, thì quan trọng là phải tìm cách quản trị nó. Bảo hiểm rủi ro nông nghiệp phải là một trong những phản ứng chính sách quan trọng nhất ở đây. Chính sách này đã từng được triển khai ở một vài nơi, cho cây lúa và một vài sản phẩm nông nghiệp khác. Rất tiếc, loại hình bảo hiểm này có quy mô còn khá nhỏ bé và thực tế cũng đang gặp không ít khó khăn. Vấn đề là chúng ta phải tổng kết, rút kinh nghiệm và nhân rộng loại hình bảo hiểm này. Một sự đỡ đầu và hỗ trợ của Nhà nước là rất quan trọng ở đây.
Trong lúc, loại hình bảo hiểm rủi ro nông nghiệp còn chưa thật phát triển, thì quan trọng là nhà nông phải biết quản trị rủi ro bằng cách “bỏ trứng vào nhiều giỏ”. Không dồn hết mọi nguồn lực cho một sản phẩm, không phụ thuộc toàn bộ vào một thị trường.

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO