“Đồng đội ơi...”

09/03/18 10:07
LDNA+
Gần 20 năm nay, ông Trương Văn Hồng quê ở xóm 3 - xã Hồng Sơn - huyện Đô Lương vẫn miệt mài với hành trình tìm đồng đội.
Viết tiếp khúc quân hành
Ngôi nhà cấp 4 của người cựu binh già nằm lưng chừng đồi ẩn mình trong màu xanh của cây trái, lác đác những bông hoa đào nở vội chẳng đợi xuân sang. Bên ngõ nhỏ, một người đàn ông trạc tuổi thất thập đang lật bày từng cuốn sổ bìa xanh khổ giấy A4 phơi dọc theo lan can của ngõ nhỏ dẫn vào nhà. Dưới ánh nắng, những trang sổ ghi tên tuổi nhiều liệt sỹ thỉnh thoảng được gió lùa qua khẽ khàng như có ai đó đang lật nhẹ để tìm kiếm người thân hay đồng đội.

Danh sách những đồng đội chiến đấu ở miền Đông Nam Bộ luôn được người cựu binh già nâng niu, gìn giữ - Ảnh: Cao Sơn

Chúng tôi may mắn được gặp ông vì ông thường xuyên vào Nam ra Bắc, lúc thì việc gia đình lúc thì đi làm nhiệm vụ của Ban liên lạc Cựu chiến binh (CCB) Đoàn đặc công 429 miền Đông Nam Bộ giao phó. Rót cốc nước chè xanh chín tới, câu chuyện ấm cúng hơn. Ông Hồng cho chúng tôi biết, những cuốn sổ do nhiều người mượn để tìm tên tuổi liệt sỹ nên bị ẩm phải phơi để giữ cho bền. Những quyển sổ đó, lưu giữ 4.653 liệt sỹ là những đồng đội đặc công từng chiến đấu trên chiến trường Đông Nam Bộ và Đông Bắc Cămpuchia. Phải mất đến hơn 20 năm tìm kiếm, ông và một số cựu binh trong Ban liên lạc CCB Đoàn đặc công 429 mới tập hợp được chừng đó.

Tay run run lật từng trang, trong sổ từng trang chia thành bốn cột, thứ tự gồm: số thứ tự, tên liệt sỹ, quê quán, năm hi sinh, tất cả đều được ghi bằng tay. Trên danh sách, là những liệt sỹ quê quán ở nhiều tỉnh thành từ Bắc vào Nam họ đã theo cuộc trường chinh và gửi thân xác vào đất đỏ miền Đông. Để có được danh sách này, ông và đồng đội phải đi nhiều tỉnh, thành, rà soát danh sách của hàng triệu liệt sỹ. Các ông còn đi đến hầu hết các nghĩa trang trên địa bàn 6 tỉnh, thành vùng Đông Nam Bộ và một số vùng của Cămpuchia để tìm kiếm bổ sung vào danh sách.
“Không như lượng quân, binh chủng khác, những chiến sỹ đặc công lúc đánh trận, để gọn, nhẹ cơ động nhanh, họ thường chỉ mặc trên người một chiếc quần xà lỏn và chiếc mũ vải bịt đầu không thể mang theo một thông tin của cá nhân, còn lại dành chỗ để mang đeo vũ khí. Với phương châm chiến đấu: nở hoa trong lòng địch, các anh hi sinh thường nằm lại ngay trong căn cứ của địch, không thể đưa thi thể về. Nhìn anh em hi sinh, xác nằm ngay trong hàng rào thép gai mà đành gạt nước mắt quay về đơn vị” - khóe mắt ông ngấn nước hồi ức lại những thời khắc chiến đấu.
Chiến tranh kết thúc, ông Hồng cùng với nhiều đồng đội của Đoàn đặc công 429 trở về quê hương trong vòng tay yêu thương của người thân. Nhưng ông luôn tâm niệm một điều: “Mình được sống sót trở về là may mắn, nhiều đồng đội đã ngã xuống để cho mình được trở về. Mang ơn những đồng đội ấy, nay, được sống yên bình, nhà cửa, các con thành đạt không thể yên thân khi nghĩ đến anh em còn nằm ở đâu đó chưa tìm về quê được. Mình và đồng đội còn sức phải làm mọi cách để giúp họ trở về”.
Không những tìm kiếm danh sách đồng đội hy sinh, ông đã trực tiếp giúp đỡ nhiều người thân của đồng đội tìm kiếm cất bốc hài cốt để đưa về với gia đình. Ông cho biết, đến nay, ông đã hỗ trợ và trực tiếp tham gia tìm kiếm được gần 60 liệt sỹ giúp họ đưa về tận gia đình. “Nhiều gia đình khó khăn về kinh tế, muốn đi tìm nhưng không có thông tin hoặc điều kiện, nếu ai cần giúp thì mình sẽ sẵn sàng”.
Anh Trần Minh Thắng, ở xã Hồng Sơn, huyện Đô Lương có bố là liệt sỹ, hi sinh tại biên giới Cămpuchia. Anh Thắng cho biết: Chính ông Hồng là người giúp đỡ anh đi tìm bố. Ông giúp đỡ từ cái nhỏ nhất vé tàu, ăn uống. Ông còn đưa anh về nhà ở TP. Hồ Chí Minh ăn, ở sau đó đưa lên Tây Ninh để tìm. Hiện nay, anh đã tìm thấy mộ của bố mình.
Trong đời, người cựu binh đã giúp đỡ nhiều thân nhân liệt sỹ không chỉ ở quê mà còn nhiều địa phương khác. Có những gia đình khó khăn, ông phải đưa về tận nơi, an táng xong xuôi mới yên tâm trở về. Ông nhớ, thời điểm xuất hiện nhiều “nhà ngoại cảm” trong việc tìm mộ liệt sỹ, có nhiều kẻ đã liên hệ, lôi kéo ông cùng tham gia. Họ ra giá để mua lại danh sách những đồng đội mà ông tập hợp được nhưng chỉ nhận được cái lắc đầu của người lính già.
Thậm chí có thân nhân liệt sỹ tưởng ông là “nhà ngoại cảm” mang hương hoa đến nhà ông lạy lục mong ông dùng “tiềm năng” ra tay giúp người. Đổi lại họ đã nhận lại được sự giúp đỡ từ những thông tin chính xác mà ông đã dày công thu thập không phải từ tiếng kêu ca của những người “nhập vong”.
Bản lĩnh dân Nghệ
Ánh mắt người lính già nhìn xa xa vào ngọn đồi trước mặt, ông hồi tưởng lại kỳ ức “vùng ven” một thời. Sinh năm 1948, cha mất khi mới 4 tuổi, 17 tuổi chàng trai Trương Văn Hồng đã gia nhập đội du kích của xã. Năm 19 tuổi, xung phong đi B dài (đi không hẹn ngày về - PV). Đầu năm 1968, vừa vào đến chiến trường Đông Nam Bộ, ông và nhiều đồng đội khác đã phải bước ngay vào một trong những giai đoạn ác liệt nhất của lịch sử kháng chiến chống Mỹ. Cuộc tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968, bước vào giai đoạn 1, vừa chân ướt chân ráo, lại được biên chế vào lực lượng đặc công đó là thử thách khắc nghiệt cho bất kỳ anh lính trẻ nào.
Thời gian thấm thoắt, ông Hồng đã trải qua hơn 10 năm chiến đấu ở chiến trường. Bước chân ông đã trải qua nhiều vùng đất, nhiều cánh rừng ở miền Đông. Từ binh nhì, đến năm 1980, ông đã giữ chức vụ Tham mưu trưởng tiểu đoàn. Với ông, những trận đánh lớn và những giọt máu đào của đồng đội đổ xuống là những ký ức theo ông hết cuộc đời.
Ngày 8/7/1970, ông vinh dự được kết nạp Đảng ngay sau một trận đánh vào cuộc càn quét của lĩnh Mỹ và lính VNCH. Tổ của ông cùng 13 người đã chiến đấu đẩy lui trận càn của cả một trung đoàn địch. Ông tự hào kể: “Lực lượng quá chênh lệch, dùng sức mà cản chỉ có nước hi sinh, anh em có cách đánh hay là chờ xe tăng địch đến gần nhưng chỉ bắn cháy những chiếc đi sau đội hình, địch sẽ bị loạn, sau đó bắn những chiếc đi đầu, chúng nghi quân ta đông rơi vào trận địa phục kích nên rút chạy. Đánh nhau xong ù tai mấy ngày liền, muốn nói chuyện anh em phải viết ra giấy”.
Năm 1980, ông chuyển ngành về làm công nhân khai thác gỗ ở Tây Nguyên, sau đó, làm công nhân đóng tàu thủy. Cuộc đời lắm bước thăng trầm nên trang bị cho ông nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống lẫn trong làm kinh tế. Đến nay, kinh tế đã khá, các con học hành thành đạt càng tăng thêm quyết tâm trên con đường kiếm tìm đồng đội đã hi sinh. Hiện gia đình ở TP. Hồ Chí Minh, nơi ông đã từng gắn bó trong chiến đấu nên người CCB đặc công càng thuận lợi để đi tới các nghĩa trang, đơn vị chính sách để tập hợp những thông tin liên quan đến đồng đội năm xưa.
Lá rụng về cội, nhiều năm nay, ông trở lại quê hương, vui cuộc sống điền viên, dùng điện thoại để tìm kiếm thông tin về đồng đội. Ngôi nhà của ông ở quê thỉnh thoảng vẫn có người đi tìm mộ liệt sỹ ghé thăm và cảm ơn sự giúp đỡ của người cựu binh già. Trở về quê là góp một phần sức nhỏ cho quê hương, ông luôn là người có uy tín trong cộng đồng. Trong làm đường giao thông, làm nhà văn hóa, ông đã bỏ ra nhiều triệu đồng để cùng với bà con xây dựng bộ mặt xóm làng ngày càng khang trang hơn.
Rời căn nhà cấp 4 nằm trên sườn đồi, tiễn chân chúng tôi ra về đi dọc lan can ra ngõ, những trang danh sách đồng đội hi sinh của quyển sổ vẫn lật từng trang trước gió. Người CCB già vui vẻ chia sẻ: “Hôm nay, tranh thủ được nắng, cố gắng thức trực trưa trở đi trở lại cho khô hơn để mai mốt lại có người đến tìm mượn về tra cứu”.
Cao Sơn
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang