“Tháo chạy” khỏi khu tái định cư

07/10/19 09:59
LDNA+
Bản Khe Ò, xã Yên Na, huyện Tương Dương là bản tái định cư để xây dựng Nhà máy thủy điện Bản Vẽ. Tuy nhiên, đến nay, do cuộc sống khó khăn và tiềm ẩn nguy hiểm nên hầu hết hộ dân đã bỏ bản đi sống nơi khác.
 
47 hộ bỏ đi còn 3 hộ
Khu tái định cư bản Khe Ò nằm ở trên sườn núi, cách Nhà máy thủy điện Bản Vẽ chừng 1km, đây là nơi di vén của 47 hộ dân nằm trong khu vực lòng hồ thủy điện. Có mặt tại đây, chúng tôi thấy cảnh hoang tàn của một khu dân cư bị “lãng quên” dưới tán cây rừng. Ngay đầu đường vào bản, một tảng đá lớn nặng hàng tấn chắn ngang đường. Trên triền núi, nhiều ngôi nhà đã bỏ hoang, mái, cửa sổ, nền gạch, thậm chí cả dây điện, ổ cắm đều bị tháo dỡ. Nhiều nhà, chỉ còn tường nhà đổ sập, cả bản tan hoang.

Cảnh hoang tàn của khu tái định cư Khe Ò, xã Yên Na sau khi có hơn 40 hộ dân rời bỏ - Ảnh: Cao Sơn

 

Bà Quang Thị Mai, một trong số 7 hộ dân đầu tiên của bản Khe Ò phải di dời khẩn cấp đầu tiên nhớ lại thời khắc kinh hoàng (bà không nhớ ngày, tháng, chỉ nhớ vào năm 2011), ngày trước đó, có một trận mưa, khoảng 9 giờ ngày hôm sau, có hiện tượng sạt lở núi.
Khi đó bà đang ở trong nhà bếp thì nghe tiếng hàng xóm gọi: “Có ai ở trong nhà bếp không? Chạy ra mau! Đá bắt đầu lăn xuống!”. “Tôi đang ở trong bếp, hốt hoảng chạy ra thì ngã xuống sân nhà lớn, lổm ngổm bò dậy, quay lại nhìn thì thấy nhà bếp đã bị sang phẳng do tảng đá trên đồi lăn qua. Tôi chỉ biết ngồi khóc. Sau đó, họ di dời gia đình tôi ra sát bờ sông Nậm Nơn. Năm 2018, thì lại bị nước lũ do thủy điện Bản Vẽ xả lũ, nước lên đến cửa sổ” - bà Mai nói.
Sau khi 7 hộ đầu tiên của bản di dời ra ở cạnh bờ sông Nậm Nơn (sát với đường từ bản Vẽ đi Cửa Rào), lần lượt 37 hộ cũng “tháo chạy” ra khỏi bản tái định cư để làm nhà ở dọc bờ sông. Bà Vi Thị Hạnh nói, lúc họp dân, cán bộ nói về khu tái định cư mới sẽ có nhà đẹp hơn, cuộc sống khá hơn nhưng không như vậy. Người dân ở nơi tái định cư không những lo sợ đá lăn mà còn có một vết nứt ở trên đỉnh núi sâu 2m, chiều dài ôm gần hết bản nếu không may lở sập xuống thì bản bị chôn vùi.
Sau khi 44 hộ đã rời bản, hiện, khu tái định cư bản Khe Ò chỉ còn 3 gia đình trụ lại. Đây là những gia đình già cả, không có khả năng di dời đến nơi ở mới. Ông Lương Văn Thắng, một trong 3 chủ hộ bám trụ lại ở đây đưa chúng tôi đi một vòng quanh bản để xem sự hoang tàn. Dừng lại trước điểm trường mầm non và nhà văn hóa của bản, nay chỉ còn trơ 4 bức tường vì mái, nội thất đã bị tháo dỡ. Ông Thăng than thở: “Đến nơi ở mới, đá lăn xuống, đất sản xuất không có, không được vào rừng khai thác, nơi học hành các cháu ở xa, đường giao thông hư hỏng chưa được sửa chữa… nên nhiều nhà đã bỏ nơi này ra đi. Tôi trước đây làm cán bộ bản nhưng giờ đây không có dân thì không làm cán bộ nữa”.
 
Điệp khúc “tái định cư”
Bản Khe Ò là một trong 2 bản tái định cư của bản Vẽ ngày trước để lấy đất làm nhà máy thủy điện. Về nơi ở mới, điều kiện sống khác trước, người dân lại có thói quen canh tác, kiếm sống lâu đời gắn với điều kiện tự nhiên nên việc về khu tái định cư gặp nhiều khó khăn. Nhiều nhà bỏ vào trong lòng hồ thủy điện Bản Vẽ để chăn nuôi, bắt cá, còn lại phần lớn làm nhà ở dọc bờ sông Nậm Nơn, nhưng vào tháng 8/2018, hàng chục hộ dân ở bên sông cũng hoảng hốt vì thủy điện Bản Vẽ xả lũ.
Ông Lô Hoài Thơm, Bí thư Đảng ủy xã Yên Na, huyện Tương Dương cho biết, khi quy hoạch khu tái định cư Khe Ò, bản thân ông cũng không rõ. Nhưng ở khu vực đó, địa hình dốc, xa nguồn nước, thậm chí là xả nước thải cùng không biết xả đi đâu, đất sản xuất thì không có, trên núi đá mồ côi rất nhiều. Người dân bỏ đi là sợ đá lăn và 1 vết nứt lớn trên đỉnh núi càng ngày càng rộng ra. Sau khi người dân bỏ tái định cư, họ đề nghị xã bố trí đất để ở nhưng xã không có đủ quỹ đất.
Do đó, nhiều hộ dân này đã về cải tạo lại bãi thải đất đá khi xây dựng Nhà máy thủy điện Bản Vẽ nằm cạnh bờ sông Nậm Nơn để làm nhà ở, mặc dù chính quyền xã, huyện không cho. Năm ngoái, đợt xả lũ 20 nhà ở khu vực này bị trôi, nhưng may còn chạy kịp nên không bị thiệt hại về người. Vừa rồi, xã đã xin huyện bố trí tái định cư cho 20 hộ dân bị trôi nhà cách Nhà máy thủy điện Bản Vẽ khoảng 3km. Chính quyền đã làm mặt bằng, chia lô, rồi cho người dân bắt thăm nhận chỗ ở. Xã chỉ hỗ trợ công sức di dời nhà. Còn huyện, tỉnh, ngành điện lực hỗ trợ tái định cư 70 triệu đồng/gia đình.
Cao Sơn
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang