Giáo dục STEM: Đánh thức trí tuệ “làng”

Văn hóa & Giáo dục | Hà An | 10:14 12/12/2019

LDNA+ Giáo dục STEM đang ngày càng lan toả và trở thành công cụ hữu hiệu để đánh thức trí tuệ “làng”.

 
“Nuôi” đam mê nghiên cứu cho học sinh
Trường THCS Võ Liệt là một trong những ngôi trường đầu tiên của huyện Thanh Chương đưa STEM vào hoạt động dạy học. Từ hiệu quả của chương trình STEM, nhiều học sinh Trường THCS Võ Liệt đã có thể tự lập trình và điều khiểu được các mô hình robot đơn giản. Đặc biệt là nhiều tài năng nhỏ tuổi được phát hiện và bồi dưỡng. Dương Văn Minh (học sinh lớp 8E) là thành viên nổi bật của đội tuyển robot Trường THCS Võ Liệt. Minh từng tham gia “chinh chiến” tại nhiều cuộc thi và đạt những giải thường như: Giải Nhất cuộc thi Robotics tìm hiểu lịch sử đền Bạch Mã, giải Khuyến khích tại “Ngày hội STEM” huyện Thanh Chương… Minh chia sẻ: Khi được học các kiến thức của môn Công nghệ ngay trên mô hình robot, em có thể hiểu được nguyên lý lập trình và các quy tắc lắp ráp mô hình. Từ đó, em vận dụng kỹ năng vào sáng tạo các sản phẩm của bản thân.

Học sinh huyện Thanh Chương điều khiển robot chinh phục đảo chè trong cuộc thi sáng tạo STEM Robot - Ảnh: Hà An

 

Từ những đứa trẻ nông thôn ít được tiếp xúc với khoa học - công nghệ, STEM thúc đẩy các em đã mạnh dạn học tập và phát huy sức sáng tạo. Theo thầy Nguyễn Ngọc Thành - giáo viên phụ trách STEM của Trường THCS Võ Liệt: Giáo dục STEM chú trọng hoạt động thực hành cùng trải nghiệm như: Học qua dự án - chủ đề, học qua trò chơi, học và thực hành trực tiếp trong từng môn học… Những giáo viên chỉ vẽ bảng điện trên bảng để dạy học sẽ hoàn toàn khác biệt với những giáo viên hướng dẫn học sinh thực hành mắc điện để hiểu rõ bản chất vấn đề. Học thông qua trải nghiệm thực tế sẽ là chìa khóa để giải quyết các vấn đề phức tạp.
Toàn huyện Thanh Chương hiện có 88 CLB STEM từ tiểu học đến THPT, trong đó 24 CLB STEM có phòng lab robot. Lịch sinh hoạt CLB ít nhất 1 tiết/tuần. Nhiều cuộc thi được tổ chức có sự tham gia của đông đảo các trường học trên địa bàn huyện như: Cuộc thi sáng tạo STEM ROBOT cho học sinh tiểu học và THCS có chủ đề “Robot chinh phục đảo chè”, “Ngày hội STEM”…
Thực tế, chưa có chương trình dạy học STEM nên hoạt động dạy học STEM thường được định hướng mở. Tại TP. Vinh, giáo dục STEM được đưa vào hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm tại nhiều trường học. Năm 2019, Trường Tiểu học Hưng Dũng 1 (TP. Vinh) tổ chức “Ngày hội STEM” với chủ đề “Sáng tạo Robot - Kết nối tương lai” thu hút đông đảo sự tham gia của 32 đội chơi trong toàn trường. Các đội thi thuộc khối lớp 1 và 2 tranh tài lắp ghép và lập trình Lego Wedo 2.0 tại nội dung “Hành trình lên mặt trăng”. Học sinh khối lớp 3, 4, 5 hào hứng dự thi “Ôn luyện kiến thức cùng STEM Robot”. Các em tự thuyết trình ý tưởng và sản phẩm của từng đội chơi.

Học sinh Trường Tiểu học Hưng Dũng 1 (TP. Vinh) thuyết trình về sản phẩm dự thi tại ngày hội STEM

 

Cô Trần Thị Huệ - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hưng Dũng 1 chia sẻ: “Ngày hội STEM” đã tạo sân chơi khoa học bổ ích cho học sinh và khích lệ hoạt động giáo dục STEM trong nhà trường. Nếu giới thiệu “chay” về robot, các em sẽ chỉ biết “hình thức”. Nhưng được trực tiếp thực hành, các em sẽ hiểu rõ về cơ chế hoạt động - “nội dung” của mô hình robot, vận dụng kiến thức xây dựng chương trình điều khiển và lập trình cho trò chơi của bản thân.
Đánh thức trí tuệ làng
Những năm gần đây, giáo dục STEM bắt đầu được quan tâm ở những thành phố lớn, bước đầu thu được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, nhiều thách thức lớn đang cản trở việc áp dụng giáo dục STEM rộng rãi trong các nhà trường, đó là: Cơ sở vật chất (thiếu tài liệu, thiết bị, phòng thí nghiệm...), nguồn lực con người (giáo viên kiêm nhiệm nhiều bộ môn, không được đào tạo chuyên sâu về STEM, ít giáo viên giỏi…) và mức sống của các gia đình... Trường Tiểu học Thông Thụ 2 (huyện Quế Phong) có 193 học sinh, trong đó đa số là học sinh người dân tộc thiểu số. Cô Lê Thị Hoài - Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thông Thụ 2 khẳng định: Chúng tôi nhận thức được việc dạy học STEM vô cùng hiệu quả trong việc phát huy năng lực học sinh. Tuy nhiên, các điều kiện cơ bản của giáo dục STEM như: chất lượng giáo viên, cơ sở vật chất, điều kiện kinh tế… nhà trường đều không đáp ứng được. Đây là những lý do hiện các trường học vùng nông thôn, miền núi khó có thể tiếp cận với hoạt động dạy học STEM và triển khai các phương pháp giáo dục mới.
STEM là thuật ngữ viết tắt của các từ Science - Khoa học, Technology - Công nghệ, Engineering - Kỹ thuật và Math - Toán học. Giáo dục STEM là một chương trình giảng dạy trang bị cho người học những kiến thức, kỹ năng liên quan các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, theo cách tiếp cận liên môn, giúp người học có thể áp dụng để giải quyết vấn đề thực tiễn trong cuộc sống hàng ngày.
Thầy Chu Viết Tấn - giáo viên dạy STEM Trường THPT Hoàng Mai (thị xã Hoàng Mai) chia sẻ: STEM thực chất là dạy học tích hợp liên môn. Khi tham gia nghiên cứu khoa học với học sinh, giáo viên đóng vai trò quan trọng trong hoạt động hướng dẫn nên cần nắm rõ phương pháp giảng dạy STEM. Thực tế, nhiều giáo viên có sức ì lớn nên ngại đổi mới. Đặc biệt, họ đã được đào tạo theo từng môn riêng lẻ nên khi thực hiện dạy học tích hợp liên môn sẽ gặp khó khăn. Vì vậy, bồi dưỡng giáo viên là yếu tố sống còn để dạy học STEM đạt hiệu quả cao.
Thanh Chương là huyện đi đầu trong phong trào dạy học STEM của Nghệ An. Hiện nay, 100% giáo viên của 100% trường phổ thông ở huyện Thanh Chương (khoảng 3.000 thầy cô giáo) đã được phổ cập kiến thức về giáo dục STEM như sử dụng vật liệu tái chế, lập trình robot… Sau các cuộc tập huấn, nhiều CLB STEM bắt đầu được thành lập do giáo viên đảm trách. Bên cạnh đó là các hoạt động xã hội hóa tích cực để chuẩn bị cơ sở vật chất dạy học. Ngoài robot, một số trường có thêm máy in 3D và máy cắt CNC dùng laser, mỗi loại máy có giá vài triệu đồng. Thầy Phạm Đức Kính - Hiệu trưởng Trường THCS Võ Liệt chia sẻ: Để phục vụ hiệu quả cho việc dạy và học STEM, nhà trường đã kêu gọi xã hội hóa đầu tư xây dựng một phòng học lab STEM và mua các phần mềm ứng dụng giá trị hơn 30 triệu đồng.
“Khó khăn lớn nhất trong thực hiện giáo dục STEM hiện nay là không đồng bộ với hoạt động giáo dục hiện hành. Vì vậy, dạy học STEM được tổ chức với nhiều hoạt động khác nhau, tùy thuộc điều kiện của từng trường” - ông Nguyễn Tiến Dũng - Trưởng phòng Giáo dục Trung học, Sở GD&ĐT nói. Tuy nhiên, trong chương trình GDPT mới, giáo dục STEM sẽ được chú trọng. Cụ thể, chương trình GDPT mới có đầy đủ các môn học STEM là Toán học; Khoa học tự nhiên; Công nghệ; Tin học. Vị trí của giáo dục tin học và giáo dục công nghệ được cải thiện rõ rệt. Yêu cầu dạy học tích hợp của chương trình GDPT mới sẽ tạo điều kiện tổ chức các chủ đề STEM trong chương trình môn học…

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO