Kỷ niệm 66 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2020): Chia lửa cùng Điện Biên

Thời sự | Kim Ngân | 09:35 07/05/2020

LDNA+ 66 năm đã trôi qua kể từ chiến thắng Điện Biên Phủ (ngày 7/5/1954 - 7/5/2020), nhưng ký ức về sự kiện "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" vẫn còn sống động. Là vùng tự do trong kháng chiến, quân và dân Thanh - Nghệ - Tĩnh (Liên khu 4) đã trở thành hậu phương quan trọng cho chiến thắng lịch sử.

 
Những viên đạn quý giá
Thắng lợi của Điện Biên Phủ có sự “chia lửa” của nhiều chiến trường trên cả nước trong vai trò phối hợp. Có thể kể đến chiến dịch Thượng Lào và Trung - Hạ Lào (1953) - là những chiến dịch vòng ngoài, quân và dân Liên khu 4 đã có nhiều đóng góp mang tính chất quyết định.

Khẩu lựu pháo 150mm được trưng bày tại Bảo tàng Quân khu 4 - Ảnh: Kim Ngân

 

Lựu pháo 105mm là vũ khí hạng nặng có vai trò quan trọng trong chiến thắng Điện Biên Phủ. Tuy nhiên, trong giai đoạn đầu của chiến dịch Điện Biên Phủ, pháo “đói” đạn trầm trọng. Cuốn “Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử” (NXB Quân đội nhân dân) ghi chép lại những hồi ức của Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã tái hiện hoàn cảnh lúc bấy giờ: “Có ngày mỗi khẩu pháo của ta chỉ còn hai, ba viên đạn. Bắn quá 3 viên 105 phải xin phép Tham mưu trưởng, quá 10 viên phải xin phép Tổng Tư lệnh...”.
Vì vậy, ngay khi nhận được tin từ Bộ Tư lệnh Liên khu 4 về chiến lợi phẩm đặc biệt quân ta thu được trong trận đánh vào đồn Khăm He (chiến dịch Trung Lào), cụ thể gồm: 4 khẩu lựu pháo 105mm cùng khoảng 1.000 viên đạn còn nguyên vẹn, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã đích thân đánh bức điện yêu cầu vận chuyển khẩn cấp hàng ưu tiên số 1 là lựu pháo và đạn cho chiến trường. Nhận lệnh, đạn được ưu tiên đi trước. Gần 1000 viên đạn chia làm 2 đợt, được các anh chị dân công hỏa tuyến vận chuyển bằng xe đạp thồ. Từ Trung Lào, đạn được vận chuyển qua cửa khẩu Cầu Treo, quay lại đường 15 chiến lược, chạy dọc Nghệ An - Thanh Hóa và chuyển ngược lên Sơn La, Hòa Bình, Lai Châu. Với sự nỗ lực không mệt mỏi của những người con vùng Liên khu 4, 440 viên đạn của đợt đầu tiên đã kịp thời nhập kho trước giờ nổ súng (đợt 3 của chiến dịch Điện Biên Phủ), góp sức vào khoảnh khắc chiến thắng lịch sử năm 1954. “Trong thực tế, về đạn 105, ta chỉ có tổng số khoảng 20.000 viên, gồm 11.000 viên chiến lợi phẩm của chiến dịch Biên Giới, 3.600 viên do Trung Quốc viện trợ kèm theo pháo, 440 viên chiến lợi phẩm của mặt trận Trung Lào và khoảng 5.000 viên thu được của địch thả dù tiếp tế. Sau chiến tranh Triều Tiên, đạn pháo 105 ở Trung Quốc cũng rất khan hiếm. Trước nhu cầu cấp thiết của chiến dịch, bạn đã vét đạn 105 từ các kho chuyển cho ta, nhưng 7.400 viên tháng 5/1954 mới tới khi trận đánh đã kết thúc” - theo “Điện Biên Phủ - điểm hẹn lịch sử” (NXB Quân đội nhân dân).
Thiếu tá Nguyễn Hữu Hoành - Trợ lý trưng bày tuyên truyền của Bảo tàng Quân khu IV cho biết thêm: 4 khẩu pháo được Bộ tư lệnh Liên khu 4 chỉ đạo vận chuyển khẩn trương cho chiến trường. Tuy nhiên, 2 khẩu bị máy bay giặc ném bom gây hư hại. 2 khẩu được vận chuyển ra đến Ninh Bình thì chiến dịch đã thắng lợi. Sau đó, 2 khẩu lựu pháo này được trang bị cho Trung đoàn 95 tham gia chiến dịch Non Nước ở Ninh Bình. Đây cũng là chiến dịch phối thuộc của chiến dịch Điện Biên Phủ. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, 2 khẩu lựu pháo tiếp tục phát huy vai trò. Đến năm 1970, kỷ niệm 25 năm Quốc khánh Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, lựu pháo 105mm được đưa về lưu giữ và trưng bày tại Bảo tàng Quân khu IV.
 
“Dốc Pha Đin chị gánh anh thồ...”
Với vai trò hậu phương cho chiến trường, quân và dân Liên khu 4 đã làm 3 tuyến đường chiến lược; đóng góp 15.000 tấn gạo, hơn 400 tấn thực phẩm, 500 con trâu, bò, ngựa; vận chuyển 231 tấn vũ khí, đạn dược, quân trang phục vụ chiến trường Điện Biên Phủ. Hơn 250.000 lượt người con quê hương Liên khu 4 đi dân công hỏa tuyến bất chấp hiểm nguy như mấy câu thơ: “Dốc Pha Đin, chị gánh anh thồ/ Đèo Lũng Lô, anh hò chị hát/ Dù bom đạn xương tan, thịt nát/ Không sờn lòng, không tiếc tuổi xanh...”. Riêng Nghệ An, có 680 người con đã anh dũng hy sinh (trên tổng số 4.825 liệt sỹ của cả nước) tại chiến trường Điện Biên, 3 người con ưu tú của Nghệ An được vinh danh (trên tổng số 22 Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân) trong chiến dịch Điện Biên Phủ...
Thiếu tá Nguyễn Hữu Hoành - Trợ lý trưng bày tuyên truyền của Bảo tàng Quân khu IV chia sẻ: Trong thời gian chiến đấu dài ngày tại Điện Biên Phủ, rất nhiều các loại súng của bộ đội ta bị hỏng kim hỏa và lệch đường ngắm. Đạn Bazoka sử dụng đánh xe tăng và tiến công các boongke ngầm cũng rất thiếu thốn. Để thực hiện tốt những yêu cầu khẩn trương từ chiến trường, Chính phủ đã giao cho Hội đồng cung cấp Liên khu 4 nhiệm vụ đột xuất: Ngoài việc cung cấp sức người, sức của phải thành lập các đội sản xuất và sửa chữa vũ khí lưu động lên phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ và tăng cường sản xuất đạn Bazoka cũng như các loại mìn, bộc phá cho bộ đội chiến đấu.
Theo tư liệu của Bảo tàng Quân khu 4, ngành quân giới Liên khu 4 đã tổ chức 20 đội sửa chữa vũ khí gồm 200 cán bộ, công nhân lành nghề khẩn trương cơ động lên mặt trận Điện Biên Phủ sửa chữa vũ khí. Qua quá trình nghiên cứu và thử nghiệm chế tạo súng, đạn Bazoka vô cùng gian lao, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tư lệnh Liên khu và Ty Quân giới, chỉ trong vòng 45 ngày đã có 4 xưởng sản xuất đạn Bazoka hoàn chỉnh các khâu vận hành với công suất 80 - 95 viên/ngày. Đạn sản xuất xưởng được kiểm tra rất tỉ mỉ, bảo quản tốt và gắn kín, bỏ vào ống bương có quai mang để gửi ra chiến trường. Tổng cộng trong chiến dịch Điện Biên Phủ đã có trên 1300 quả đạn Bazoka được các công binh xưởng Liên khu 4 sản xuất cùng với 6.903 quả mìn, bộc phá, góp phần tạo nên thắng lợi của bộ đội ta tại Điện Biên Phủ.

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO