Mất rừng, mất đất, mất an ninh...

Thời sự | Thanh Hải | 08:42 26/05/2017

LDNA+ Dù đã hết hạn cấp phép khai thác nhưng nhiều mỏ khoáng sản tại huyện Quế Phong vẫn chưa hoàn thành xong việc đóng cửa mỏ để phục hồi môi trường theo quy định. Và bất cập, hệ luỵ đã xảy ra khi mà hàng trăm ha đất rừng được giao cho doanh nghiệp khai thác mỏ chưa thể thu hồi lại, rồi ô nhiễm nguồn nước, sạt lở đất, mất an ninh trật tự...

 

Người dân mót quặng tại Công ty TNHH Ngọc Sáng ngày 23/5/2017 - Ảnh: Thanh Hải

Ảnh hưởng đến môi trường
Sáng 23/5, có mặt tại vị trí tuyển quặng của Công ty TNHH Ngọc Sáng ở xã Tri Lễ (Quế Phong), đập vào mắt chúng tôi là một đại công trường hoang tàn. Trong quá trình tuyển quặng, công ty này đã xây dựng các hố lớn có độ sâu chừng 2m, rộng khoảng 50m để chứa bùn thải. Khi công ty hết hạn khai thác và bỏ đi, những hố lớn chứa chất thải đang tiềm ẩn nguy cơ gây nguy hiểm cho người và gia súc xung quanh. Lượng bùn thải trong các hố chứa, hồ lắng chưa được nạo vét, di chuyển, san lấp trong khi hệ thống bờ hồ đã bị sạt lở, có nguy cơ bị vỡ hồ kéo theo đất, đá thải đổ tràn xuống sông, khu vực nhà dân xung quanh, gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Còn tại vị trí mỏ khai thác ở bản Lằm, nhìn từ xa như những vết sẹo nham nhở.
Tại thời điểm chúng tôi có mặt, vẫn có chừng 10 người dân đang đào đãi, mót quặng. Ông Vi Văn Thanh - người dân bản Nà Lịt xã Tri Lễ, nói: Ngày nào cũng có dân đi mót quặng. Cả khu vực này mỗi ngày đào được khoảng 1 tạ quặng. Quặng sau đó được bán cho thương lái từ Quỳ Hợp đến mua.
Không riêng gì điểm mỏ này, trên địa bàn huyện cũng đang có 4 điểm mỏ khác của các Công ty TNHH xây lắp tổng hợp Miền Trung, Công ty cổ phần Đầu tư xây dựng và phát triển nông thôn 171, Công ty cổ phần Lâm Lệ Phong, Công ty Tân Hồng đã hết hạn giấy phép khai thác mỏ từ lâu nhưng vẫn chưa hoàn thành xong việc đóng cửa mỏ để phục hồi môi trường theo quy định.
Ông Vi Văn Cường - Chủ tịch UBND xã Tri Lễ nêu thực tế: Các điểm mỏ ngừng hoạt động nhưng chậm hoàn thổ, khôi phục môi trường đang tác động và ảnh hưởng đến địa phương. Đó là nước mưa sau khi chảy qua khu vực mỏ rồi tràn xuống ruộng, vườn của dân, chưa kể điểm mỏ hầu hết ở trên núi, khi có mưa kéo theo chất bẩn xuống sông suối gây ô nhiễm nguồn nước sinh hoạt và sản xuất; đất mỏ sau khai thác sạt lở bồi lấp một số diện tích ruộng. Nguy cơ ảnh hưởng tính mạng người dân và vật nuôi tại các hố xả thải, hố đào lấy quặng... rất cao. Đặc biệt, tình trạng người dân mót quặng tiềm ẩn mất an ninh trật tự trên địa bàn.
Cũng theo ông Cường, qua các cuộc họp HĐND, tiếp xúc cử tri, người dân địa phương đã kiến nghị cần sớm khôi phục môi trường tại các điểm mỏ nhưng vẫn chưa làm xong. Ông Cường nói thêm: Từ khi mỏ được cấp phép hoạt động đến khi ngừng hoạt động, địa phương không được gì cả. Khi mỏ đang hoạt động thì mất rừng, mất đất, ảnh hưởng môi trường, nguồn nước, ảnh hưởng giao thông... nay không hoạt động thì mất thêm an ninh trật tự.
Tổ chức đóng cửa mỏ trước ngày 30/6
5 đơn vị trên được cấp phép khai thác khoáng sản tại huyện Quế Phong đã được cho thuê gần 145 ha đất rừng sản xuất. Tuy nhiên hơn một năm qua, các đơn vị này chưa thực hiện khôi phục môi trường đồng nghĩa với chừng ấy diện tích chưa được trồng cây (theo quy định khi khôi phục môi trường thì phải tiến hành trồng cây xanh) và giao cho địa phương quản lý. Ông Vi Văn Cường - Chủ tịch UBND xã Tri Lễ cho biết: Nếu hoàn trả xong mặt bằng đúng theo quy định và trồng cây thì cây đã xanh tốt rồi. Còn để như thế là rất lãng phí. Chúng tôi dự định khi được huyện giao quản lý số diện tích trồng cây xanh sau hoàn thổ thì sẽ giao cho dân chăm sóc, bảo vệ.

Công ty TNHH Ngọc Sáng nợ tiền vay và tiền công của dân khoảng 5-6 tỷ đồng nhưng mới trả được 50%. Số tiền còn lại chắc chắn sẽ rất khó đòi.

Ông Vi Văn Cường - Chủ tịch UBND xã Tri Lễ

Trước tình trạng vẫn còn nhiều người dân ngày ngày đi mót quặng làm ảnh hưởng đến an ninh trật tự địa bàn, ông Cường cho biết: Đã báo cáo Công an huyện, giao Công an xã tuyên truyền, tổ chức họp dân nhưng một số người dân không chấp hành. Chỉ có đóng cửa mỏ, hoàn thổ mặt bằng mới giải quyết dứt điểm các bất cập này.
Làm việc với chúng tôi, Trưởng phòng TN&MT huyện Quế Phong Nguyễn Quốc Lâm cho rằng: Trách nhiệm đóng cửa mỏ, khôi phục môi trường là của các doanh nghiệp nhưng họ không làm. Huyện đã phát văn bản nhưng đều bị trả lại. Huyện đã đề nghị UBND tỉnh, Sở TN&MT cho phép chỉ định 3 đơn vị trên địa bàn thực hiện khôi phục môi trường với khối lượng công việc tương đương số tiền ký quỹ môi trường. Do ảnh hưởng của mưa lũ, khối lượng công việc nhiều nên tiến độ thực hiện dự tính sẽ xong trước ngày 30/6/2017. Nhưng với tiến độ này, đối chiếu kế hoạch phải xong trước ngày 30/5 của UBND tỉnh thì sẽ không hoàn thành.
Theo hồ sơ khảo sát, sẽ có 7,6 ha phải hoàn thổ, san lấp mặt bằng của 5 doanh nghiệp trên. Tuy nhiên, số tiền ký quỹ môi trường của 5 đơn vị này còn thiếu hơn 2 tỷ 621 triệu đồng. Hiện tại, 3 đơn vị được chỉ định khôi phục môi trường để đóng cửa 5 mỏ hết hạn giấy phép khai thác tại Quế Phong đang triển khai các phần việc của mình. Ông Lâm nói tiếp: Chúng tôi cũng đã đề nghị, tiền ký quỹ môi trường của các đơn vị, có chừng nào thì khôi phục môi trường chừng ấy. Để làm sao đảm bảo môi trường, không ảnh hưởng cuộc sống, tính mạng của người dân. Nếu hết tiền ký quỹ nhưng chưa khôi phục xong thì cấp trên có thể nghiên cứu để cấp ngân sách hoặc có chế tài nào đó buộc các đơn vị này nộp tiếp phần quỹ môi trường đang còn thiếu.


(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO