“Hiệu ứng cánh bướm” và chiếc “thẻ cào” điện thoại..

15/11/18 16:58
LDNA+
“Hiệu ứng cánh bướm” là một khái niệm được dùng nhiều trong những năm gần đây, dựa trên lý thuyết của khoa học gia khí tượng Edward Lorenz từ vài thập niên trước.

 

Lý thuyết của vị giáo sư Khí tượng học của đại học MIT (USA) này giải thích sẽ rất dông dài nếu đi tới ngọn nguồn của thuyết hỗn loạn, nhưng có thể cụ thể hóa lý thuyết này với hình ảnh: một cái đập cánh của con bướm cũng gây ra những thay đổi nhỏ trong bầu khí quyển Trái Đất, và sẽ dẫn tới trì hoãn hay thúc đẩy sự hình thành của một cơn lốc xoáy ở khoảng cách xa tới hàng nghìn cây số. Khái niệm Toán học của “Hiệu ứng cánh bướm” được gói gọn trong câu hỏi: “Liệu một cái đập cánh của con bướm ở Brazil có thể gây ra một cơn lốc xoáy ở Texas?”. Nhưng không chỉ là lý thuyết khí tượng. Soi vào lịch sử , người ta vẫn thấy nhiều câu chuyện tương tự mang màu sắc của “hiệu ứng cánh bướm”.

Mấy hôm trước, thế giới đã tổ chức kỷ niệm 100 năm ngày kết thúc chiến tranh thế giới thứ nhất (WW1) , nhưng đi từ ngọn nguồn, cuộc chiến tranh thế giới ấy bắt đầu từ một phát súng hạ sát thái tử nước Áo - Franz Ferdinand dẫn đến đế quốc Áo -Hung tuyên chiến với Serbian dẫn đến Đức tuyên chiến với Nga… và bùng nổ chiến tranh thế giới lần thứ nhất. Cũng tương tự thế, câu chuyện về chiến tranh thế giới thứ 2 (WW2) liên quan đến Hitler đã được bắt nguồn từ một sự tha thứ một mạng người và dẫn đến 60 triệu người thiệt mạng.
Cũng trong WW1, trong một trận giao tranh giữa quân Anh và Đức tại làng Marcoing (Pháp) tháng 9/1918, binh nhì Henry Tandey đã nhìn thấy một người lính Đức đang chạy trốn. Henry Tandey định nhằm bắn thì nhận ra người lính này bị thương nên anh đã hạ súng và để người lính này chạy thoát. Người mà Tandey tha mạng đó, sau này chính là tay đồ tể của WW2- A.Hitler. Khi Thế chiến Thứ 2 xảy ra, sự việc này đã trở thành gánh nặng tâm lý đối với binh nhì Henry Tandey. Khi được hỏi về hành động tha chết cho Hitler, Henry Tandey tỏ ra ân hận: “Tôi không biết người lính đó sẽ trở thành người như thế nào. Khi tôi chứng kiến những người dân vô tội bị giết hại vì sự tàn bạo của Hitler, tôi đã cầu xin Chúa tha tội cho tôi vì đã để hắn sống”. Từ quyết định tha mạng sống cho một người trên chiến trường Thế chiến thứ nhất, đã dẫn tới hệ lụy 60 triệu người phải chết trong Thế chiến thứ 2.
Mọi sự so sánh đều khập khiễng, nhưng những vụ đại trọng án ở nước ta những năm gần đây đều