Quản trị quốc gia 4.0

14/04/18 08:07
LDNA+
Công nghệ làm nên thời đại. Công nghệ thay đổi, thì thời đại thay đổi. Thời đại thay đổi, thì vận mệnh của các quốc gia cũng thay đổi theo. Sức mạnh của kỵ binh đã từng làm cho Đế quốc Mông Cổ trở nên hùng mạnh nhất thế giới. Thế nhưng, kỵ binh không thể địch lại với công nghệ chiến tranh mới là súng đạn (chưa cần nói đến xe tăng, đại bác). Thời đại của kỵ binh vì vậy đã bị thay thế, và số phận của Đế quốc Mông Cổ cũng vì vậy đã được định đoạt. Nó sụp đổ.

Lịch sử thuộc địa đau thương một lần nữa cho thấy, chúng ta đã không giữ gìn được nền độc lập cũng bởi vì chúng ta đã thua kém cả một thời đại về công nghệ. Cứ nghĩ mà xem, chúng ta sẽ đương đầu như thế nào khi người Pháp đã biết sử dụng năng lượng điện, mà đấng quân vương của nước ta thì vẫn không chịu tin vào sự hiện hữu của “những chiếc đèn thắp ngược”?!

Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 chính là cuộc cách mạng về công nghệ. Những đột phá về công nghệ không chỉ sáng tạo ra một không gian mới là không gian số, mà còn gắn kết không gian vật lý, không gian sinh học và không gian số với nhau. Chính vì vậy, con người hiện đại không chỉ sống trong không gian 3 chiều, mà còn trong cả ba loại không gian. Đây là một thời đại hoàn toàn mới trong lịch sử phát triển của cả loài người.
Quản trị quốc gia hiện đại chính là bảo đảm tiếp nhận và làm chủ công nghệ mới, đồng thời hoạch định và thúc đẩy sự phát triển của đất nước trong cả ba không gian nói trên. Và đây chính là quản trị quốc gia 4.0.
Không gian vật lý và không gian sinh học tồn tại rất lâu từ trước. Không gian số mới là không gian mới được sáng tạo ra. Cho dù sự phát triển của dân tộc ta trong hai loại không gian đầu vẫn còn rất nhiều chuyện phải bàn, thì quan trọng nhất hiện nay vẫn là sự phát triển trong không gian số. Và đây phải là nhiệm vụ trọng tâm của quản trị quốc gia 4.0.
Thực tế cho thấy, tất cả mọi thứ đều có thể số hóa từ hình ảnh đến âm thanh, từ dịch vụ đến thủ tục hành chính… Đã số hóa thì có thể nhân bản vô tận và chuyển tải tức thì đến bất cứ nơi đâu trong không gian số với chi phí gần như bằng 0. Ngoài ra, đã số hóa thì việc thu thập và xử lý dữ liệu lại có thể thực hiện được một cách hoàn toàn tự động. Dữ liệu cứ tự lớn lên hàng ngày. Dữ liệu ngày càng lớn, thì hệ thống ngày càng thông minh, căn cứ để ban hành quyết định ngày càng chính xác. Quả thực, dữ liệu đang trở thành nguồn tài nguyên quan trọng nhất của mỗi doanh nghiệp, mỗi quốc gia.
Có ba vấn đề căn bản nhất của phát triển ở đây:
1. Bảo đảm cơ sở hạ tầng cho không gian số;
2. Số hóa;
3. Gắn kết không gian vật lý, không gian sinh học với không gian số.
Lên giường, lên sàn và lên mạng có vẻ là những bậc thang ngày càng cao của sự phát triển. Tuy nhiên, trong khi lên giường, lên sàn ít có gì thay đổi, thì lên mạng đã rất khác xưa. Khi wifi đang có ở khắp mọi nơi, khi tín hiệu internet có thể truyền qua vệ tinh thì chúng ta đang ở trong một không gian hơn là ở trên một mạng. Vấn đề là không gian này đang mở ra rất khác nhau cho những dân tộc khác nhau. Nhiệm vụ của quản trị quốc gia 4.0 ở đây là phải kiến tạo ra không gian số tin cậy, an toàn cho đất nước và cho mọi người dân. Thành tựu của đất nước ta trong lĩnh vực này là rất đáng khích lệ. Tuy nhiên, vẫn còn gần 50% người dân Việt Nam đang sống ngoài không gian số. Đó là chưa nói tới mức an toàn của không gian này. Theo Tập đoàn công nghệ BKAV, thiệt hại do virus máy tính gây ra cho người dùng Việt Nam trong năm 2017 là 12.300 tỷ đồng. Một thiệt hại hoàn toàn không nhỏ. Trong bối cảnh như vậy, Dự luật an ninh mạng đang được Quốc hội xem xét phải đưa ra được một giải pháp lập pháp hiệu quả cho vấn đề này. Thách thức lớn nhất ở đây là phải làm sao vừa bảo đảm được an ninh, an toàn cho không gian số, nhưng đồng thời cũng phải bảo đảm được quyền riêng tư, cũng như quyền tự do ngôn luận của mỗi người dân.
Số hóa là rất quan trọng. Sự giàu có của không gian mạng phụ thuộc vào khả năng số hóa của mỗi quốc gia. Động lực để số hóa các hàng hóa, dịch vụ trong nền kinh tế thị trường là rất lớn. Nhiệm vụ của quản trị quốc gia ở đây là khuyến khích người dân khởi nghiệp, khuyến khích các doanh nghiệp tận dụng không gian số để kinh doanh. Ngoài ra, nhà nước có trách nhiệm phải số hóa thông tin, dịch vụ, thủ tục của mình để phục vụ người dân nhanh chóng và hiệu quả nhất.
Gắn kết không gian vật lý, không gian sinh học với không gian số chính là internet của vạn vật (internet of things). Sự gắn kết này không đương nhiên xảy ra, mà là kết quả của sự sáng tạo có ý thức của con người. Khi một chiếc đồng hồ đeo tay có thể nhận biết nhịp tim bất thường của thân chủ và gửi tín hiệu cho bác sĩ chuyên khoa thì không chỉ cả ba không gian (vật lý, sinh học, số) đã gắn kết với nhau, mà một phương thức chăm sóc sức khỏe mới cũng được hình thành. Vấn đề là phải sáng tạo ra thật nhiều sự kết nối mang lại lợi ích cho con người và cho sự phát triển nói chung.
Cuối cùng, thời đại 4.0 đòi hỏi phải có một nền quản trị quốc gia thật sự thông minh. Một nền quản trị quốc gia thông minh lại đòi hỏi phải có những nhà kỹ trị tài giỏi và chuyên nghiệp.
Ts. nguyễn sĩ dũng
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang