Nghề cũ của trần gian

Đời sống & Lao động | Hoàng Hồng | 10:31 28/09/2017

LDNA+ Những chiếc xe đạp có lẽ chỉ còn nhìn thấy trong các bảo tàng là phương tiện mưu sinh hàng ngày của những người dân quê ra phố kiếm sống. Nghề xe đạp lai tưởng chừng như đã mai một nhưng vẫn hiện hữu trong nhịp sống gấp gáp, ồn ã ở chợ Vinh.

5.000 đồng cho mỗi chuyến hàng
Cuối tháng 9, thành phố Vinh thoắt nắng, thoắt mưa. Không khí ở khu rau củ quả đầu mối chợ Vinh ngột ngạt hơn khi được “ngào” thêm những mùi đặc trưng. Ông Nguyễn Đại Nam (SN 1960, trú xã Hưng Nhân, Hưng Nguyên) oằn lưng “hẩy” bì tải chứa đầy quả bưởi lên giá để hàng trên gác-ba-ga. Chiếc xe đạp đã được thiết kế thêm một chiếc “chân gỗ” loạng choạng chực ngã khi “gánh” bì tải nặng hơn 4 yến. Chủ đại lý trái cây lật đật chạy ra, giữ hộ chiếc xe đạp. Ông Nam chất thêm một bì tải bưởi nữa vào khung xe, một tay rung rung giữ lấy ghi đông, một tay giữ chặt bì tải sau gác-ba-ga, cố sức đẩy chiếc xe đi. Chiếc bì trước yên xe chuội xuống, ông bậm miệng, tì hẳn người vào xe, cố kéo bì cho cân đối. Chiếc xe ì ạch lăn bánh, xích líp kêu trèo trẹo theo mỗi vòng quay. Chặng đường không đến 100m nhưng mồ hôi túa ra, rịn đầy khuôn mặt đen đúa, khắc khổ. Đến quán nước trước cổng chợ Vinh, vừa hất được bì tải sau gác ba ga xuống đất thì chiếc xe cũng đổ nhào, ông Nam suýt ngã theo. Kéo hai bì bưởi nép vào bờ tường sát quán, ông lẳng lặng cầm tờ tiền 2 nghìn bà chủ quán nước đưa, vuốt phẳng phiu rồi nhét vào túi áo ngực, đẩy chiếc xe đạp cũ kỹ đi ra.

Ông Nguyễn Đại Nam chở hàng giao cho các chủ ki ốt ở chợ Vinh

Đó là công việc của ông Nam suốt hơn 10 năm nay. Đều đặn 4 giờ sáng, sau khi lùa vội bát cơm, ông đạp xe ra chợ Vinh, bắt đầu một ngày làm việc mới. “Trước đây tôi làm nghề thợ xây, thu nhập cũng tương đối ổn. Nhưng đến khi có tuổi, không trèo giàn giáo được nữa thì chuyển qua làm xe lai chở hàng thuê ở chợ Vinh”, ông Nam nói vắn tắt về cái cơ duyên của mình với nghề xe đạp lai.
Ông Phạm Văn Khoa (SN 1953, quê xã Hưng Thái, Hưng Nguyên) cũng có ngót nghét hai chục năm gắn với nghề xe lai. Trước ông Khoa hành nghề xe lai ở trung tâm thị trấn Hưng Nguyên. Sau nghề xe đạp lai chở khách của ông không cạnh tranh nổi với xe máy lai, ông “dạt” xuống thành phố Vinh, đi chở hàng thuê. “Nghề này chỉ cần chăm chỉ, chịu khó là được. Thực ra các chủ hàng họ thương thì gọi mình chở thôi chứ khó cạnh tranh được với xe máy hay xích lô. Hơn nữa, xe đạp có thể luồn lách được trong các lối đi nhỏ hẹp nên tiện hơn”, ông Khoa cho biết.
Ở chợ Vinh có khoảng 20 người làm nghề xe đạp lai. Chủ yếu là người Hưng Nguyên, đều đã luống tuổi và không biết đi xe máy bởi họ cũng không thể sắm nổi một chiếc xe máy cà tàng để làm nghề cho đỡ vất vả. “Cần câu cơm” của họ là chiếc xe đạp nam “2 cầu”, xe đạp thống nhất nổi tiếng một thời tưởng chỉ còn có trong các bảo tàng. Những chiếc lốp xe mòn vẹt, không có dè, được gia cố hai thanh tre để thêm chắc chắn. Điều dễ nhận thấy nhất là luôn có một cái giá gỗ gắn sau gác-ba-ga.
Mỗi chuyến hàng, tùy khoảng cách, ông Nam, ông Khoa được trả từ 2.000-5.000 đồng. Tính ra, mỗi ngày chăm chỉ, họ cũng kiếm được từ 50.000-70.000 đồng. Trừ 15 nghìn tiền ăn trưa, còn khoảng trên dưới 50 nghìn đồng. Vị chi, mỗi tháng khéo chắt lót, những người đàn ông này cũng dành dụm được trên dưới 2 triệu đồng mang về phụ vợ mắm muối.
 
Nguyên tắc của xe đạp lai
Nghề xe đạp lai đơn thuần là nghề bán sức lao động. Bởi vậy, để cạnh tranh được với cánh xe máy lai và xích lô, thậm chí cạnh tranh với các “đồng nghiệp” những người làm nghề xe đạp lai cũng có nguyên tắc riêng của mình. Trong đó, quan trọng nhất vẫn là tính chăm chỉ, cẩn thận và giữ uy tín.
“Mỗi chuyến hàng chỉ được nhiều lắm là 5.000 đồng. Nếu không cẩn thận thì vừa mất tiền công, vừa mất tiền đền”, ông Nguyễn Văn Hảo (SN 1963, trú xã Hưng Nhân, Hưng Nguyên), có thâm niên gần chục năm làm nghề xe đạp lai nói. Theo ông Hảo, cũng như những nghề khác, người hành nghề xe đạp lai uy tín phải đặt lên hàng đầu. Cơn bão số 10 vừa qua đổ bộ vào Nghệ An lúc gần trưa. Đầu buổi sáng, ông Hảo nhận được “kèo” to, chở hàng cho một đại lý hoa quả. Gần trưa, mưa xối xả, ông vẫn chưa chở hết hàng. “Mình đã hứa với người ta rồi, mưa gió cũng phải làm cho kịp thời gian. Gió to, mưa lớn quất vào mặt, không thấy đường mà đi, phải xuống đẩy bộ. Cũng may, gắng được xong xuôi thì bão mới vào”, ông Hảo cười.

Mỗi chuyến chở hàng được trả từ 2-5 nghìn đồng, tính ra mỗi ngày ông Nguyễn Văn Hảo kiếm được khoảng 50 nghìn đồng.

Đó là công việc của ông Nam suốt hơn 10 năm nay. Đều đặn 4 giờ sáng, sau khi lùa vội bát cơm, ông đạp xe ra chợ Vinh, bắt đầu một ngày làm việc mới. “Trước đây tôi làm nghề thợ xây, thu nhập cũng tương đối ổn. Nhưng đến khi có tuổi, không trèo giàn giáo được nữa thì chuyển qua làm xe lai chở hàng thuê ở chợ Vinh”, ông Nam nói vắn tắt về cái cơ duyên của mình với nghề xe đạp lai.
Công việc chủ yếu của cánh xe đạp lai là chở hàng rau củ, hoa quả hay những mặt hàng đan lát. Hàng đóng bì, đóng thùng, cứ thế chất lên giá để hàng trên xe. Nói thì nghe đơn giản chứ gặp những thùng hàng dễ dập hỏng như táo tàu, lê, dưa thì vừa chở vừa run. Chưa kể những bì tải cam, bưởi dễ trầy trật, không cẩn thận đổ nhào cả người lẫn xe. Ông Khoa kéo ống quần lên, lộ vết bỏng đỏ ửng nơi bắp chân. Hôm trước, chở hàng vào ki ốt, đường hẹp, chân chạm vào ống bô xe máy của chủ ốt vừa mới đi về. Ông bảo đen thì phải chịu, biết kêu ai bây giờ. Vết thương chỉ được rửa ráy sơ qua rồi… kệ đấy bởi nhiều nỗi lo lớn hơn vẫn còn đang ở phía trước.
Những chiếc xe đạp cũ kỹ vẫn đều đặn lăn bánh cho đến khi một ngày chợ kết thúc. Những đồng bạc lẻ ấy đã góp phần giúp họ trang trải cuộc sống, giúp con cái họ được đến trường… “Thực ra anh em cũng có tuổi cả rồi, con cái có đứa cũng ra cửa nhà, chúng không muốn bố theo mãi cái nghề cực nhọc này. Có những hôm bê bì hoa quả lên xe, cảm tưởng như cái lưng không chịu nổi nữa. Nhưng còn làm được thì gắng mà làm, để đỡ đần con cháu đôi phần gánh nặng kinh tế”, ông Khoa cười, các nếp nhăn nơi đuôi mắt xô nhau như từng lớp sóng.

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO