Rạch ròi nước mắm

15/03/19 09:40
LDNA+
Nói cho vuông: Việc Bộ NN&PTNT dự thảo quy chuẩn sản xuất nước mắm mới, trong đó đánh đồng nước mắm truyền thống với các loại nước chấm công nghiệp vào cùng một định nghĩa là không khoa học và không thực tế.
 
Sau vụ “nước mắm truyền thống có asen” năm 2016, mấy hôm nay dư luận lại dậy sóng vụ dự thảo tiêu chuẩn về Quy phạm thực hành sản xuất nước mắm mới được Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản đưa ra.
Xưa nay, tiếng Việt dùng từ “nước mắm” để chỉ loại dung dịch được chiết xuất từ cá biển và muối. Nước mắm nhiều nơi có độ đạm rất cao, ví dụ nước mắm Quỳnh Dị (thị xã Hoàng Mai) có độ đạm lên tới 38%. Tuy nhiên, nước mắm do lấy độ bão hòa của muối làm “chất bảo quản”, nên thường khá mặn, hơn nữa cũng nặng mùi.
Mấy năm gần đây, trên thị trường đã xuất hiện một loại “nước mắm” khác, thường được gọi là “nước mắm công nghiệp”. Đây là loại dung dịch được pha chế từ một tỷ lệ nhỏ nước mắm, cùng với đường, muối, hương liệu và các chất bảo quản, chất tạo màu và chất điều vị khác. Tuy nhiên, loại “nước mắm công nghiệp” kiểu này lại có mùi thơm, vị ngon, màu sắc đẹp, khắc phục được những nhược điểm của nước mắm (truyền thống). Và, cùng với truyền thông, quảng cáo rầm rộ, thứ dung dịch mang tên “nước mắm công nghiệp” này đang chiếm tới trên dưới 80% thị phần nước mắm toàn quốc và đẩy nước mắm (truyền thống) vào thế cầm cự, ngày càng khó khăn.
Trong tình thế đó, cơ quan chức năng lại đưa ra dự thảo về tiêu chuẩn nước mắm, trong đó gộp cả “nước mắm” (truyền thống) với “nước mắm công nghiệp” vào một rọ. Rồi đưa ra các tiêu chuẩn mà nếu đem ra áp dụng chắc chắn phần thắng sẽ nghiêng về thứ dung dịch pha chế gọi là “nước mắm công nghiệp”. Một quan chức giải thích là không nên tách hai loại nước mắm này ra, vì làm như vậy là “gây mất đoàn kết” trong ngành nước mắm (!). Ô hay, tôi là nước mắm chính cống từ hàng trăm năm nay, bây giờ anh chế ra một thứ khác, rồi vẩy thêm một tí nước mắm vào, rồi cũng gọi nó là nước mắm, rồi lại bắt tôi phải công nhận nó là ruột thịt trong nhà, rồi còn bắt tôi phải “đoàn kết” với nó! Rồi anh xây dựng “tiêu chuẩn” chung, mà theo đó chắc chắn nó sẽ đẹp hơn, thơm hơn và cũng có vẻ an toàn hơn… Rõ ràng, muốn hay không muốn, chính những văn bản pháp quy kiểu này đã mở đường cho thằng em ngoại tộc là nước chấm công nghiệp đàng hoàng nhảy vô nhà, trở thành thành viên chính thức trong gia đình nước mắm và từng bước độc chiếm ngôi nhà đó!
Vì vậy, để thực sự khách quan, khoa học và công bằng, dư luận đang đòi hỏi các cơ quan chức năng cần phải rạch ròi trước hết về khái niệm. Thay vì chia làm hai loại nước mắm là “nước mắm nguyên chất” và “nước mắm” như dự thảo, cần phải xây dựng hai bộ tiêu chuẩn riêng cho nước mắm (truyền thống) và nước chấm công nghiệp. Căn cứ để phân biệt hai loại này chính là tỷ lệ nước mắm có trong mỗi loại. Khi đã phân chia rạch ròi như vậy, thì trên bao bì nhãn mác các loại nước chấm công nghiệp không được ghi là “nước mắm”. Đây chính là cách mà hơn một trăm năm trước, chính quyền bảo hộ ở Nam Kỳ đã áp dụng để xử lý tình trạng một số Hoa kiều dùng hóa phẩm để pha chế nước mắm giả.
Dân ta trân quý truyền thống, nhưng cũng tôn trọng những sáng tạo mới. Chính vì thế, người tiêu dùng đòi hỏi nhà nước phải minh bạch, rạch ròi. Phải tạo hành lang cạnh tranh sòng phẳng cho hai loại sản phẩm này, chứ không phải nhập nhèm, đánh tráo khái niệm, để vô hình chung tạo điều kiện cho nước chấm công nghiệp soán ngôi nước mắm truyền thống.
Hy vọng rằng động thái tạm dừng, chưa thông qua bộ tiêu chuẩn này của Bộ KH&CN hiện nay là để chuẩn bị tốt hơn theo hướng rạch ròi đó, chứ không phải chỉ là động tác hoãn binh!
Phạm Xuân Cần
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang