Phong vị Môn Sơn

Đời sống & Lao động | Ảnh Nguyễn Thành - Bài Phan Tân | 17:49 24/01/2019

LDNA+ Người ta vẫn nói nếu muốn yêu một nơi nào đó hãy yêu một người ở đó. Tôi luận thêm: Nếu muốn nhớ một nơi nào đó, hãy… ăn đặc sản nơi đó. Ấy là phát hiện của tôi, sau chuyến đi phượt miền Tây xứ Nghệ, qua con sông Giăng huyền thoại, gặp gỡ với những người dân làng Xiềng, Môn Sơn, Con Cuông. Những con người hào sảng, phóng khoáng và thân thiện, đã đãi tôi những món ăn dân tộc mang hương vị nguyên bản.

Những món ăn quyện nồng vị khói bếp, ngọt lành của núi rừng và thanh mát của sông suối, đồi nương…

Cơm lam

Xôi cam công (xôi màu)

Nếu từng được một lần thưởng thức món xôi cam công của người Thái thì khó có thể quên hương sắc đặc biệt của nó. Món xôi có màu tím mơ màng, nồng nàn như ánh mắt cô gái Thái đêm qua vừa nhận lời tỏ tình của chàng trai cô thầm mến. Để có màu tím ánh lên như thế, người phụ nữ Thái hái một loại lá rừng gọi là cam công, giã nát đem nấu, để nguội và chắt nước hòa vào gạo nếp đã ngâm khoảng 5-6 tiếng trước đó. Sau khi những hạt nếp tròn trịa được ngâm kỹ, đãi sạch bằng nước lã và được nhuộm tím bằng nước lá tự nhiên sẽ đến giai đoạn đồ xôi. Xôi được đồ trong một cái chõ bằng mây rừng, hông bằng bếp củi. Hương vị nguyên bản của món xôi này tỏa ra ngào ngạt khi xôi bắt đầu chín. Từng hạt nếp Thái nở ra, mây mẩy, mềm dẻo, quyện một màu tím sánh, óng ánh vui mắt. Xôi được dỡ ra lót trên lá chuối rừng, bốc khói nghi ngút thơm một cách khó cưỡng. Nhỡ tay nhón một miếng, thổi nhanh bỏ vào miệng, tưởng như đầu lưỡi chạm cả vào hương vị, thanh sắc của cánh đồng, đồi núi nơi này.

Xôi cam công

Thịt xiên nướng lá mắc mật

Xôi cam công thơm bùi mềm dẻo ăn kèm với món gì cho thật ngon nếu không phải là thịt xiên nướng lá mắc mật?

Thịt xiên nướng lá mắc mật

Món thịt xiên nướng không phải là món ăn xa lạ với nhiều người. Nhưng nếu đã từng ăn vài xiên thịt nướng của người Thái ở Môn Sơn bạn sẽ thấy những xiên nướng đã từng ăn thật bình thường. Bí quyết thật đơn giản: Thịt lợn bản và lá mắc mật hái từ rừng. Thăn lợn và ba chỉ được thái đều tăm tắp, tẩm ướp gia vị cơ bản để ngấm rồi cuốn vào lá mắc mật xâu thành xiên nhỏ. Những xiên thịt được gác trên bếp than rực hồng. Khi xiên thịt rỏ mỡ, cũng là lúc những thớ thịt được làm chín, chuyển dần vàng nhạt rồi đậm dần lên, lá mắc mật không cháy xỉn đen mà chuyển từ xanh lá sang xanh đậm. Mùi tiêu rừng quyện mùi thịt chín trong lá mắc mật dậy lên khiến cho tất cả những kẻ sành ăn không thể cưỡng lại nổi. Xiên thịt nóng hổi, thơm phức đánh thức vị giác của bất kỳ ai. Thịt mềm vừa, hơi cháy cạnh, vàng đều, lá mắc mật giòn… thực sự là món ăn hấp dẫn thực khách.

 
Cá mát sông Giăng
Cá mát sông Giăng được xem là “đệ nhất đặc sản xứ Nghệ”, là sản vật đặc biệt mà sông Giăng dung chứa. Sông Giăng vừa dữ dội vừa hiền hòa tích lũy phù sa và là nơi cư trú của đàn cá mát từ các khe, suối. Người Thái kể rằng họ thường dậy sớm để đánh bắt cá mát vì lúc này cá thường quây tụ nhiều và ruột cá rất sạch. Người Thái ở Môn Sơn thường chế biến cá rất đơn giản vì họ cho rằng cá mát thơm ngon không cần thêm thứ gia vị nào và cũng chẳng cần bỏ ruột. Cá tươi vừa đánh bắt, rửa sạch để ráo và cho vào chảo dầu vừa sôi, rán giòn, vàng rộm, ăn nóng với nước mắm tỏi ớt. Thịt cá mát trắng, thơm, có chút nhẩn đắng nhẹ từ ruột cá. Tuy nhiên, qua vị nhân nhẩn đắng ấy là cái bùi ngậy, ngọt béo không sao quên được.

Cá mát sông Giăng

Lam dóc

Lam dóc là một món canh cổ truyền mang hương vị đồng quê dân dã miền sơn cước của người Thái ở Môn Sơn. Nguyên liệu của món canh này khá “thập cẩm”: Ếch, nhái, cà sống, sả, các loại rau thơm, gia vị... Tất cả các nguyên liệu này sẽ được thêm nước, nhồi vào ống nứa còn non (người Thái gọi là Lam) rồi hơ trên than hồng và khói bếp. Khi hơi nước bốc lên nghi ngút từ ngọn ống nứa là món canh đã chín. Thơm không gì diễn tả nổi. Thịt ếch trắng phau, miếng cà ngon ngọt, mùi sả băm lẫn mùi rau gia vị từ món canh này cũng đủ để đánh thức vị giác của bất kỳ ai. Điều đặc biệt nhất của món ăn này có lẽ là mùi thơm đặc trưng của nứa non. Và dường như cả mùi khói, mùi bếp lửa của người dân tộc Thái nơi này cùng đã được lưu lại trọn vẹn trong món Lam dóc.

Món lam dóc

Không chỉ với cơm lam, rau xào, rượu nếp... những bữa cơm của đồng bào Thái ở Môn Sơn còn níu nhớ nhung của du khách bằng cả cái tình cảm nồng hậu và chân chất của gia chủ. Trong cái tiết đông se sắt này, nghĩ đến gian bếp ấm áp, tí tách củi lửa và đượm mùi thức ăn thơm phưng phức, tôi lại thèm quay quắt một chuyến phượt về miền Tây Nghệ...

 

(0) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO