Sáp nhập trường tiểu học và THCS: Lợi bất cập hại

Văn hóa & Giáo dục | Hà An - Hoàng Yến | 09:40 16/01/2020

LDNA+ Sau một học kỳ hoạt động theo mô hình trường phổ thông cơ sở (PTCS), nhiều trường học tại Quỳnh Lưu bày tỏ sự lo lắng trước những khó khăn, bất cập nảy sinh sau quá trình sáp nhập.

 
1 ngôi trường - 2 tiếng trống
Thực hiện kế hoạch sáp nhập các trường tiểu học và THCS huyện Quỳnh Lưu giai đoạn 2019 - 2021, Trường Tiểu học Quỳnh Thuận và Trường THCS Quỳnh Thuận (thuộc xã Quỳnh Thuận) đã chính thức sáp nhập thành Trường Tiểu học và THCS Quỳnh Thuận từ năm học 2019 - 2020. Trước khi sáp nhập Trường Tiểu học Quỳnh Thuận có 14 lớp với 443 học sinh, Trường THCS Quỳnh Thuận có 8 lớp với 285 học sinh.

Học sinh Trường Tiểu học và THCS Quỳnh Thuận (huyện Quỳnh Lưu) phải làm quen với việc hoạt động theo những tiếng trống khác nhau

 

Từ 2 ngôi trường nằm sát vách nhau, bức tường chia được dỡ bỏ tạo thành một khuôn viên chung. Tuy nhiên, do chương trình và phương pháp giảng dạy giữa 2 cấp học hoàn toàn khác nhau, thời gian tiết học của 2 cấp học chênh nhau (tiểu học 35 phút/tiết, THCS 45 phút/tiết) nên một tình huống “khó xử” đang diễn ra hàng ngày: cùng một không gian, cùng một ngôi trường nhưng có 2 tiếng trống. Học sinh phải làm quen với việc mỗi cấp học hoạt động theo một tiếng trống khác nhau. Có thể học sinh tiểu học ra chơi giữa lúc các lớp THCS đang học và ngược lại. Thầy Trần Văn Huyên - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Quỳnh Thuận thừa nhận: Lúc mới thực hiện, học sinh chưa quen nên thường nhầm lẫn. Hiện tại đã có sự cải thiện, các em ít lộn xộn hơn.
Bên cạnh đó là nhiều vấn đề phát sinh gây khó khăn cho các thầy cô và nhà trường. Điều rõ nhất là việc sáp nhập trường tiểu học và THCS chỉ làm thay đổi “tên trường”, còn mọi hoạt động của hai cấp học diễn ra như cũ, trường tiểu học hoạt động theo tiêu chí, mục tiêu và phương pháp riêng, trường THCS cũng tương tự. Hai cấp học hoàn toàn khác nhau sáp nhập lại nên việc hỗ trợ về chuyên môn giữa các giáo viên không hiệu quả. Thầy Trần Văn Huyên cho biết: Do tiểu học học 2 buổi/ngày, thời khóa biểu của 2 cấp học khác nhau nên việc sắp xếp thời gian hội họp của nhà trường, sinh hoạt của tổ, khối chuyên môn vô cùng khó khăn. Mỗi cấp học sẽ sinh hoạt theo lịch khác nhau: tiểu học hội ý vào chiều thứ Sáu, THCS hội ý vào chiều thứ Bảy. Hi hữu có trường hợp phân công giáo viên những môn như Thể dục, Âm nhạc, Tin học hay Mỹ thuật của khối THCS sang dạy cho học sinh tiểu học, còn việc sắp xếp giáo viên môn văn hóa dạy chéo cấp là không thể. Chưa kể đến chế độ đứng lớp của giáo viên thuộc 2 cấp học khác nhau nên càng khó thực hiện.
Trường THCS Quỳnh Mỹ đóng chân tại xã Quỳnh Mỹ. Sau khi sáp nhập với Trường Tiểu học Quỳnh Mỹ trở thành Trường Tiểu học và THCS Quỳnh Mỹ, trường có đến 3 điểm trường, điểm lẻ xa nhất cách hơn 5km. Cô Hồ Thị Như - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Quỳnh Mỹ chia sẻ: Sau khi sáp nhập, do khoảng cách giữa điểm lẻ và điểm chính lớn nên việc sinh hoạt chuyên môn được tổ chức riêng cho từng cấp học. Khối tiểu học có số lớp nhiều hơn khối THCS và nhiều điểm lẻ nhưng số lượng cán bộ quản lý giảm, khối lượng công việc lại tăng nên thời gian dự giờ thăm lớp, quản lý các hoạt động ở điểm trường lẻ cũng giảm. Việc chỉ đạo, quản lý chuyên môn của hiệu trưởng và phó hiệu trưởng gặp không ít khó khăn. Vị trí phó hiệu trưởng chuyên môn của trường PTCS do hiệu trưởng của trường tiểu học đảm nhiệm. Tuy nhiên, họ chỉ có chuyên môn tiểu học nên không thể quán xuyến được chất lượng hoạt động của cả 2 cấp học. Theo tôi, việc sáp nhập hiện nay gần như chỉ mang tính chất cơ học.
Có một thực tế “dở khóc dở cười” đang diễn ra là việc hình thành các ngôi trường “nửa chuẩn, nửa không chuẩn”. Trường Tiểu học Quỳnh Thuận và Trường THCS Quỳnh Thuận trước đó đều đạt chuẩn quốc gia mức độ 3 vào năm 2017. Sau khi sáp nhập, mọi tiêu chí trường chuẩn đều phải phấn đấu lại từ đầu. Trong khi đó, đối với mô hình trường phổ thông hai cấp, những tiêu chí hướng dẫn xây dựng trường chuẩn quốc gia cũng như đánh giá kiểm định chất lượng giáo dục, bình xét thi đua chưa rõ ràng. Đây là khó khăn chung của các trường học sau sáp nhập tại huyện Quỳnh Lưu.
Năm học 2019 - 2020, huyện Quỳnh Lưu đã tiến hành việc sáp nhập trường tiểu học và THCS tại 4 xã: Quỳnh Thọ, Quỳnh Thuận, Quỳnh Mỹ và Ngọc Sơn. Theo lộ trình năm học 2020 - 2021, huyện Quỳnh Lưu sẽ tiếp tục sáp nhập các trường học tại 7 xã. Từ sau năm học 2020 - 2021 trở đi, thực hiện rà soát và sắp xếp các đơn vị trường mầm non, tiểu học và THCS theo hướng tinh gọn, giảm các đầu mối trường công lập. Ông Nguyễn Hữu Bộ - Trưởng phòng Nội vụ huyện Quỳnh Lưu cho biết: Tại huyện Quỳnh Lưu hiện có 2 phương án sáp nhập trường học gồm: sáp nhập liên cấp (giữa tiểu học với tiểu học, THCS với THCS) và sáp nhập các trường tiểu học với THCS trong cùng một xã. Việc sáp nhập thực hiện Kế hoạch số 111-KH/TU ngày 2/1/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về thực hiện Nghị quyết hội nghị lần thứ 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII, Đề án số 09-ĐA/TU ngày 18/4/2018 của Tỉnh ủy Nghệ An và Đề án số 14-ĐA/HU ngày 6/11/2018 của Huyện ủy Quỳnh Lưu về “Sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế và cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị huyện Quỳnh Lưu, giai đoạn 2018 - 2021 và những năm tiếp theo”.
Kế hoạch sáp nhập các trường tiểu học và THCS huyện Quỳnh Lưu giai đoạn 2019 - 2021 nêu rõ: “Việc sáp nhập để giảm số đơn vị cùng làm một nhiệm vụ trên cùng một đơn vị hành chính, giảm được biên chế về đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên phục vụ, sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên như: giáo viên, tổng phụ trách đội, tiếng Anh, Thể dục, Âm nhạc, Mỹ thuật, Tin học”.
Sai lầm lặp lại?
Thực tế, việc sáp nhập trường tiểu học và THCS đã từng được thực hiện trước đây. Cụ thể: Năm học 1981-1982, chủ trương sáp nhập trường tiểu học với THCS thành PTCS thực hiện trên địa bàn toàn quốc. Tuy nhiên, từ năm học 1984 - 1985, Bộ GD&ĐT nhận ra việc sáp nhập tiểu học và THCS thành PTCS là chưa hợp lý, sau đó công cuộc “sửa sai”: chia tách trường PTCS thành tiểu học và THCS chính thức bắt đầu.
Tính đến năm học 1988 - 1989, Nghệ Tĩnh có 910 trường PTCS. Năm học 1989 - 1990, tiến hành chia tách PTCS thành tiểu học và THCS, Nghệ Tĩnh có 591 trường PTCS, 269 trường tiểu học và 163 trường THCS. Năm học 1990 - 1991, có 532 trường PTCS, 344 trường tiểu học, 209 trường THCS. Năm học 1991 - 1992, Nghệ Tĩnh chia thành 2 tỉnh, riêng Nghệ An có 219 trường PTCS, 358 trường tiểu học, 177 trường THCS. Số liệu trong các năm tiếp theo là: Năm học 1992 - 1993, Nghệ An có 108 trường PTCS, 474 trường tiểu học, 246 trường THCS. Năm học 1993 - 1994, có 65 trường PTCS, 526 trường tiểu học, 294 trường THCS. Năm học 1994 - 1995, có 56 trường PTCS, 543 trường tiểu học, 318 trường THCS. Năm học 1995 - 1996, có 43 trường PTCS, 566 trường tiểu học, 345 trường THCS. Năm học 1996 - 1997, có 36 trường PTCS, 588 trường tiểu học, 368 trường THCS. Năm học 1997 - 1998, có 37 trường PTCS, 607 trường tiểu học, 386 trường THCS. Năm học 1998 - 1999, Nghệ An cơ bản hoàn thành việc chia tách trường PTCS, còn lại 26 trường PTCS, 639 trường tiểu học, 415 trường THCS.
Ông Phạm Huy Đức - nguyên Chánh Văn phòng Sở GD&ĐT nêu ý kiến: Năm học 1981 - 1982, thực hiện sự chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, đồng loạt cả nước thực hiện sáp nhập trường tiểu học và trường THCS thành trường PTCS. Nhưng chỉ ít năm sau, khoảng từ năm học 1984 - 1985, từ các tỉnh rồi Bộ GD&ĐT nhận ra việc nhập cấp là sai lầm - nghiêm trọng nhất là sai lầm này đã làm cho chất lượng dạy và học giảm sút. Chủ trương tách cấp được triển khai, nhưng mãi đến năm học 1989 - 1990 Nghệ Tĩnh mới bắt đầu thực hiện được bởi sau sáp nhập, cơ sở vật chất thay đổi nhiều, nay muốn tách ra lại phải có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, đặc biệt là đất đai. Và phải đến mất 10 năm, Nghệ An mới cơ bản hoàn thành việc chia tách trường PTCS thành hai trường: trường TH và trường THCS. Chưa có một thống kê cụ thể, nhưng có thể nói việc sáp nhập rồi chia tách nói trên đã làm thiệt hại rất nhiều về tiền của. Nay tôi lại thấy một số huyện đã và đang chỉ đạo sáp nhập trường tiểu học và trường THCS thành trường PTCS. Là người đã từng trải qua thời kỳ nhập - tách cấp học trước đây, tôi thật sự lo lắng. Tôi không hiểu vì sao một chủ trương sai, đã phải sửa, gây tốn kém vô cùng, nay lại được lặp lại?
Cô Hồ Thị Như - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Quỳnh Mỹ cho biết: Việc sáp nhập hiện chỉ phục vụ được mục đích giảm bớt một bộ phận quản lý (hiệu trưởng, hiệu phó). Trong khi đó lại kéo theo nhiều vấn đề bất cập gây ảnh hưởng trực tiếp đến chuyên môn của giáo viên và chất lượng giáo dục. Tôi mong muốn chính quyền và các ngành chức năng nghiên cứu lại về việc sáp nhập giữa 2 cấp học. Theo tôi, trường học có quy mô lớp học nhỏ không cần sáp nhập, nhưng tiến hành bỏ chức danh “phó hiệu trưởng” và để hiệu trưởng chịu trách nhiệm mọi hoạt động. Phương án trên vừa bớt được chức danh quản lý vừa đảm bảo yếu tố quan trọng nhất của nhà trường là công tác dạy - học và chất lượng giáo dục.

(1) Bình luận
Tin mới nhất
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO