Cam go vùng cam đặc sản

11/01/18 09:25
LDNA+
Huyện Quỳ Hợp - Thủ phủ cam Vinh đang lâm vào cảnh dở khóc, dở mếu bởi hàng trăm ha diện tích cam chưa qua thời kỳ xây dựng cơ bản bị nhiễm bệnh buộc phải phá bỏ. Hàng trăm hộ dân lao đao vì nguy cơ vỡ nợ...
Đau đớn chặt bỏ cam
Cả tháng nay, huyện Quỳ Hợp - “thủ phủ” cam Vinh luôn đìu hiu dù đang trong chính vụ thu hoạch cam. Dọc con đường vào Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Xuân Thành, chúng tôi bắt gặp những vườn cam xơ xác, cây cam bị vàng lá, còi cọc, ít quả, nếu có thì quả rất nhỏ. Có những vườn cam đang bị chặt bỏ dở dang, thân cây lớn nhỏ chất đầy hai bên đường.
Dừng chân tại vườn cam của gia đình chị Võ Thị Thơ ở xóm Minh Thành, xã Minh Hợp, những lời than vắn thở dài của chị không ngừng vang lên. Chị vừa ngậm ngùi nhặt những quả cam Vân Du nhỏ chỉ bằng trái chanh, vừa nói: “Gia đình tôi trồng vườn cam này từ năm 2012. Suốt mấy năm chúng tôi dốc toàn bộ công sức, tiền của vào vườn cam hơn 1 ha, nhưng chưa thu được quả thì cây đã nhiễm bệnh. Giờ chúng tôi đã chặt 1/3 số cây rồi, chắc sắp tới cũng chặt bỏ hết chứ có thu hoạch được gì đâu”. Cách đó không xa, vườn của gia đình ông Hoàng Văn Kỷ cũng chất đầy những gốc cam khô khốc. Ông Kỷ cho biết: “Gia đình tôi trồng 260 gốc cam, nhưng năm nay chỉ có 50 gốc cho quả. Còn lại đều bị bệnh vàng lá chè, cây “ngơ” không ra quả. Đổ ra bao nhiêu mồ hôi, công sức, tiền của, nhưng không có cam thu hoạch thì ngay cả chi phí đầu tư cũng không hoàn lại được. Bây giờ chặt đi thì phí công bao năm chăm sóc, rồi biết lấy tiền đâu mua giống, phân bón… để trồng lại?”.

Những vườn cam bị phá bỏ vì bị bệnh

Đây là tình trạng chung của nhiều vườn cam tại Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Xuân Thành, đặc biệt là những vườn cam trong giai đoạn kiến thiết cơ bản. Sau 3 năm xây dựng cơ bản, hàng trăm ha cam đổ bệnh vàng lá, không ra quả, chết lụi dần. Những cây ra quả thì phần cuống quả teo lại không thể chín được, cam xốp, bán chẳng ai mua. Người trồng cam đang đứt từng khúc ruột khi phải chặt cây trong mùa thu hoạch. Theo các hộ dân, để trồng được 1 ha cam, từ khi làm đất đến lúc cây ra quả bói, chi phí đã lên tới 300 triệu đồng, chưa kể mỗi năm sau đó đều cần đầu tư khoảng 100 triệu đồng để cây cho quả đều. Nếu vườn cam tốt, 1 ha cam có thể thu về vài trăm triệu đồng. Nhưng nếu mất mùa thì hậu quả rất lớn, người dân có thể mất cả khoản tiền đầu tư, nhiều hộ lâm vào cảnh “khuynh gia bại sản”, nợ nần hàng trăm triệu đồng.
 
Bài học từ thực tiễn
Anh Giản Viết Hải - Chánh Văn phòng Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Xuân Thành cho biết: Công ty có tổng diện tích đất trồng cam là 900 ha, trong đó khoảng 700 ha cam bị hư hại, không cho thu hoạch. Một nguyên nhân lớn khiến hàng trăm ha cam rơi vào tình trạng bi đát như hiện nay đến từ việc người dân ồ ạt trồng cam tự phát. Trồng cam lợi nhuận cao, phải đầu tư lớn, những hộ trồng cam ham rẻ nên mua phải giống kém chất lượng, giống trôi nổi, không sạch bệnh trên thị trường. Hậu quả là nhiều vườn cam không đảm bảo chất lượng, sâu bệnh nhiều, cây “ngơ” phải chặt bỏ.
Xác nhận lại với các hộ trồng cam, chị Thơ cho biết đã thuê người ghép mắt tạo giống cam bằng phương pháp tự chọn những cây cam đầu dòng ngay tại vườn cam với giá 12 nghìn đồng/cây để có nguồn cây giống. Còn ông Kỷ thì đặt mua giống từ các hộ sản xuất giống trong vùng. Được biết, nếu mắt ghép không được xét nghiệm rất dễ nhiễm bệnh Greening. Bệnh do vi khuẩn Liberobacter asiaticum gây ra, truyền lan qua ghép vô tính, gốc ghép, mắt ghép, truyền qua côn trùng môi giới chích hút (rầy chổng cánh Diaphorina citri), gây xáo trộn sinh lý, làm tắc nghẽn quá trình vận chuyển dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây, giảm năng suất, phẩm chất trái. Bệnh thường biểu hiện rõ khi giống đã trồng một thời gian, thậm chí khi đã bước vào thời kỳ kinh doanh.

Nhiều vườn cam không thu hoạch được do chất lượng quả không đạt và sâu bệnh

Cam Vinh đang được người tiêu dùng ưa chuộng, quả cam có giá trị kinh tế cao, do vậy phong trào trồng cam hàng hóa tại các địa phương Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ, Yên Thành, Thanh Chương… phát triển mạnh và đang có dấu hiệu tăng lên. Tuy nhiên, chất lượng cây giống tiêu thụ trên thị trường trong tỉnh hầu như chưa được kiểm soát, tiềm ẩn nguy cơ cây giống không đảm bảo chất lượng, nhất là nguồn gen và dịch bệnh. Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, trên địa bàn toàn tỉnh có 88 cơ sở sản xuất, kinh doanh giống cam và chỉ có 15/88 đơn vị đăng ký sản xuất, kinh doanh cây giống (Trung tâm nghiên cứu CAQ,CCN Phủ Quỳ, Công ty TNHH MTV Nông nghiệp Xuân Thành, Trung tâm cây giống HTX 1/5, Công ty TNHH Nông công nghiệp 3/2, Công ty CP Cao su Yên Tính…), còn lại 73 cơ sở chưa được cấp giấy phép sản xuất, kinh doanh. Trong khi đó, nhiều hộ gia đình, cá nhân tự sản xuất cây giống bán ra thị trường. Các cơ sở sản xuất giống cam này chủ yếu ghép mắt ngay tại chỗ, cây đầu dòng và cây giống không được cách ly, nên chất lượng cây giống không đảm bảo. Vì vậy, công tác giống là vấn đề cần được quan tâm đầu tiên bởi đây là yếu tố quyết định đến chất lượng phát triển của cây cam.
Anh Giản Viết Hải cho biết thêm: Tai hại hơn là để điều trị bệnh cho cam, các hộ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật trôi nổi được thương lái tiếp thị tận nhà nên diện tích cam bị bệnh trầm trọng thêm. Việc phá bỏ cam bị bệnh và vứt ngay bên vườn, sau đó tiếp tục trồng cam mà không có hình thức nào cải tạo đất khiến những cây cam sạch bị đưa vào vùng bị bệnh và việc lây lan bệnh là tất yếu. Quy hoạch trồng cam không hợp lý nên sâu bệnh gây hại lây lan từ vườn này sang vườn khác cũng khiến cho cam bị nhiễm bệnh nhiều... Trước mắt, chúng tôi đang khuyến cáo bà con phải tiêu huỷ toàn bộ cây bị bệnh, cải tạo đất bằng cách trồng cây ngắn ngày 3 năm sau mới trồng cam được thì khi đó bệnh mới giảm, quy trình làm giống phải sạch, đảm bảo khoa học. Đồng thời, công ty cũng sẽ có những chính sách hỗ trợ bà con như: Không truy thu các chi phí trong giai đoạn kiến thiết cơ bản đối với những hộ dân bị thiệt hại vừa qua, hỗ trợ về cây giống ngắn ngày và đầu ra tiêu thụ...
Ông Trương Minh Châu - Trưởng phòng Quản lý kỹ thuật, khoa học công nghệ, Sở NN&PTNT cho biết: Đối với những vườn cam hết chu kỳ kinh doanh, già cỗi, kém hiệu quả, bị sâu bệnh nên phá bỏ, cải tạo đất, tiến hành trồng luân canh và trồng lại. Những vùng tập trung trồng cam nên chỉ đạo thực hiện đồng loạt để đảm bảo thống nhất và thuận tiện trong quản lý, phòng trừ sâu bệnh hại.
Hà An - Hoàng Yến
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang