Thiệt hại sau thủy điện xả lũ: Ai lo?

13/09/18 17:22
LDNA+
Trận lũ lớn rạng sáng 31/8 khiến nhiều làng bản, trường học 4 huyện Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông, Anh Sơn lâm cảnh sống chung với lũ. Điều khiến người dân hốt hoảng là hơn 2 tỉ m3 nước lũ xả từ lòng hồ thủy điện Bản Vẽ là một mối lo không chỉ trong trận lũ này. Thực hư trận lũ gây hại và mối lo của người dân ra sao?
Thiệt hại 137 tỉ đồng
Lúc 4 giờ ngày 31/8, lãnh đạo huyện Kỳ Sơn tức tốc vào xã Mỹ Lý để chỉ đạo lực lượng cứu hộ giúp dân bản tránh cơn lũ bất ngờ đổ về từ phía thượng nguồn huyện Noọng Hét, tỉnh Xiêng Khoảng (Lào).
Ông Nguyễn Thanh Hoàng, Chủ tịch UBND huyện Kỳ Sơn nhớ lại, sở dĩ huyện triển khai sớm và khẩn trương như vậy là nhờ dân bản từ bên Lào gọi điện sang báo. Do nước lũ đổ bất ngờ nên cả ba nhà máy thủy điện cỡ nhỏ gồm Nậm Mô (33MW), Nậm Cắn (16MW) và bản Cánh (7MW) xả đáy trong lúc nước băng tràn luôn. “Xã Mỹ Lý (bên bờ sông Nậm Nơn) bị ngập nặng nhất kể từ năm 1973 đến nay”, ông Hoàng nhận xét.

Bản Lạ, xã Lượng Minh, huyện Tương Dương sau lũ

Nói về thiệt hại trong toàn huyện, ông Hoàng chỉ nêu một ít con số mới tổng hợp được: Trong 361 nhà bị ngập có 41 hộ dân phải di dời cấp bách, 90 nhà bị hư hại. 14 phòng ký túc xá của giáo viên và học sinh bán trú bị trôi. Hai nhà giáo viên bị sập, một nhà bị trôi... Bên sông Nậm Mô, tuyến đường vành đai biên giới từ thị trấn Mường Xén vào Ta Đo, Mường Típ, Mường Ải bị xóa sổ do lũ cuốn và núi sạt lở chia cắt nhiều eo đường. Trong lúc đó, nước lũ dâng hơn 1m khiến nhiều trụ sở cơ quan, ban ngành của huyện bị ngập nặng.
Sức lũ này đổ về huyện Tương Dương cộng thêm nước lũ từ đập thủy điện Bản Vẽ xả ở mức 4.263m3/s (lớn nhất từ khi Công ty thủy điện Bản Vẽ vận hành đến nay) cùng với nước lũ dâng hơn mức quy định 85cm tại lòng hồ thủy điện Khe Bố thực sự trở thành hiểm họa của cư dân vùng hạ lưu. Theo ông Tạ Hữu Hùng, Phó Giám đốc Công ty Thủy điện Bản Vẽ, trong hai ngày 30 và 31/8, nhà máy phải xả lượng nước bằng lượng nước trong hai lòng hồ cộng lại (hơn 3 tỉ m3 - PV). Vì thế, hạ lưu huyện Tương Dương phải hứng chịu thiệt hại không nhỏ: 322 ngôi nhà lâm nạn (10 nhà bị sập, 10 nhà bị cuốn trôi, 39 nhà phải di dời khẩn cấp, 208 nhà bị ngập nặng, 55 nhà bị sạt lở đe dọa). Gần 8 hecta lúa và hoa màu bị hư hại, 31 lồng cá bè với gần 4.000kg cá nuôi bị cuốn trôi, 6 hecta cây lâm nghiệp bị gãy đổ, 3 trường học, 1 trụ sở UBND xã, 1 trạm y tế, 1 trạm bưu cục, 3 cầu treo bị sập mố cầu và nhiều tuyến đường liên xã bị hư hỏng.
Ngày 3/9, đoàn công tác liên ngành của tỉnh có cuộc họp khẩn tại huyện Tương Dương nhằm có kết luận cuối cùng để đánh giá toàn bộ mức thiệt hại của 4 huyện nêu trên. Ông Hoàng Nghĩa Hiếu, Giám đốc Sở NN&PTNT (phó trưởng đoàn) cho biết, khác với báo cáo từ các huyện, mức độ thiệt hại được đánh giá chính xác là 137 tỉ đồng.
 
Lũ do thiên tai, có tác động của thủy điện
Đây là nội dung quan trọng được ông Hiếu khẳng định trong báo cáo “Đánh giá tác động của thủy điện đối với điều tiết, ngăn lũ trên địa bàn tỉnh Nghệ An, tồn tại bất cập và giải pháp trong thời gian tới”, ngày 4/9 gửi Thường trực Tỉnh ủy và các cơ quan liên quan.
Ông Hiếu phân tích: Từ ngày 27/7 đến 31/8 có 4 cơn lũ đổ về hồ thủy điện Bản Vẽ. Trong đó, 3 cơn lũ được thủy điện “cắt” gọn bởi khi đó lòng hồ đang cạn nước. Ngay trong cơn lũ sáng 31/8, thủy điện Bản Vẽ vẫn “cắt” tiếp 50% nhưng ngay trong đêm 31, thủy điện Bản Vẽ phải xả lũ cho đến sáng 1/9 với mức 4.263m3/s do nước lũ đổ về quá lớn. Trước dư luận bức xúc của người dân về “thủy điện Bản Vẽ gây lũ”, chúng tôi đã kiểm tra ngay. Kết quả cho thấy, thủy điện Bản Vẽ xả lũ đúng quy trình, theo Quyết định 2125 ngày 1/12/2015 của Thủ tướng Chính phủ. Chỉ có một điều là cửa xả của đập thủy điện nhỏ hơn so với dòng lũ trên sông nên tạo vận tốc lớn, gây xói lở vùng hạ lưu. “Cho nên buộc thủy điện Bản Vẽ bồi thường là không đúng thay vì họ có trách nhiệm hỗ trợ cho những thiệt hại này”, ông Hiếu khẳng định.

Bản Lạ, xã Lượng Minh, huyện Tương Dương sau lũ

Liên quan đến trách nhiệm hỗ trợ, ông Tạ Hữu Hùng cho hay, ngay sau khi lũ rút, Công ty Thủy điện Bản Vẽ đã hỗ trợ hai đợt gồm 220 triệu đồng cho đồng bào vùng lũ huyện Tương Dương. Ngày 14/9, Tổng Công ty phát điện 1 sẽ làm việc với lãnh đạo tỉnh để quyết định chi thêm 500 triệu đồng trong gói hỗ trợ này.
Riêng thủy điện Khe Bố, ông Hiếu cho biết: “Cao trình trên thượng nguồn lòng hồ của đập thủy điện Khe Bố là 71m. Nhà máy Thủy điện Khe Bố đã hoàn tất phần đền bù tại cao trình này nhưng trong trận lũ ngày 31/8, nước dâng lên cao trình 71,85m. Do đó, thủy điện Khe Bố không hỗ trợ mà phải bồi thường thiệt hại cho người dân kể từ 85cm ngập trong nước lũ”. Hiện Nhà máy Thủy điện Khe Bố đang cùng huyện Tương Dương tính toán thiệt hại và mức bồi thường. “Ngoài ra, những thiệt hại do thiên tai sẽ được Nhà nước hỗ trợ về dân sinh và nông nghiệp theo Nghị định 136 và 02 của Chính phủ”, ông Hiếu nói.
 
Vũ Toàn
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang