“Thực hành dân chủ rộng rãi”

18/05/19 15:56
LDNA+
Năm 2019, tròn 50 năm toàn Đảng và toàn dân ta thực hiện Di chúc Lịch sử của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng là dịp tròn 50 năm chúng ta thực hiện 5 lời thề trong giờ phút vĩnh biệt người.
 
Với phạm vi bài viết này chỉ xin đề cập đến điều căn dặn: “Trước hết nói về Đảng”.
Với Chủ tịch Hồ Chí Minh cách mạng trước hết phải có Đảng cách mạng, Đảng có vững cách mạng mới thành công. Để cứu lấy giống nòi phải làm cách mạng. Làm cách mạng trước hết phải có Đảng cách mạng. Đó là tư tưởng gốc mà Người đã viết trong “Đường kách mệnh” xuất bản năm 1927. Gần 40 năm sau (1965) Chủ tịch Hồ Chí Minh lại tiếp tục viết hai chữ “trước hết”. Đây hoàn toàn không là sự trùng hợp tình cờ.
Có Đảng cách mạng vững, mới có Cách mạng Tháng Tám 1945, có Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, mới đánh thắng 2 đế quốc to, để có nước Việt Nam hòa bình, thống nhất độc lập với quốc hiệu mới: Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Đó là những chiến công vĩ đại có ý nghĩa lịch sử của dân tộc - mang tầm vóc thời đại. Song, dù vĩ đại đến đâu thì đó cũng chỉ là thắng lợi đầu tiên: Giành được và bảo vệ được chính quyền để bước vào cuộc chiến đấu khổng lồ “chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi” (Bản thảo Di chúc viết thêm tháng 5/1968). Chiến đấu để giành và giữ chính quyền đã khó. Xây dựng chế độ mới - xã hội mới còn khó hơn nhiều. Do vậy để cách mạng tiếp tục giành thêm những thắng lợi mới “việc cần làm trước tiên là chỉnh đốn lại Đảng...” (Bản thảo Di chúc viết thêm tháng 5/1968).

Ngày 9/12/1961, Bác Hồ về thăm quê hương lần thứ hai - Ảnh: Tư liệu

 

Trước hết nói về Đảng là vì vậy.
“... Về Đảng” Chủ tịch Hồ Chí Minh nói những gì? Dặn những gì? Đọc bản Di chúc chính thức được công bố năm 1969 hẳn tất cả mọi người đều rõ. Cũng xin lưu ý rằng: Vào các năm 1968 - 1969 “khi xem lại thư này” (tức xem lại bản viết năm 1965 phần “Trước hết nói về Đảng hoàn toàn không có bất cứ một câu, chữ, ý tứ nào Bác Hồ chữa, hoặc thêm bớt. Lưu ý như vậy để nhận thức một cách sâu sắc rằng Bác Hồ đã suy ngẫm thấu đáo trên mọi phương diện về Đảng kể từ ngày thành lập cho đến “sau khi cuộc chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta đã hoàn toàn thắng lợi...” (Bản thảo di chúc viết thêm tháng 5/1968). Từ đó mỗi ý, mỗi câu, mỗi chữ Người đã viết cần được hiểu thấu đáo để thực hiện có kết quả.
Sau đây xin đơn cử một số ý, câu, chữ cần lưu tâm. “Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi... Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau” (Di chúc). Bác Hồ dặn lại thế là thế nào?
Chúng ta đều biết tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức, cơ bản của Đảng ta. Vì sao Bác lại dặn, thực hiện dân chủ rộng rãi mà không nói đến hai chữ tập trung? Chúng ta cần và phải hiểu điều này thế nào đây?
Chúng ta cũng đều ghi nhớ biết bao tấm gương của những người cộng sản trong ngục tù thực dân đế quốc, trên mọi chiến trường đánh Pháp, đánh Mỹ đã sống, chiến đấu cùng nhau với tình đồng chí thương yêu lẫn nhau cao đẹp như thế nào. Giữa những người cộng sản tình đồng chí thương yêu lẫn nhau thiêng liêng biết nhường nào. Thế mà Bác Hồ vẫn dặn lại: “Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau” là vì sao?
Để hiểu thấu sâu sắc hai điều trên, hẳn chúng ta phải suy ngẫm sâu sắc điều Bác Hồ nói tiếp ngay sau đó: “Đảng ta là một đảng cầm quyền”. Bác Hồ đã nhiều lần nói ta đã có chính quyền, ta đã cầm quyền. Nhưng nói (viết) Đảng ta là một Đảng cầm quyền thì đây là lần đầu tiên, lần duy nhất.
Đảng ta đã có chính quyền từ tháng 9/1945. Nhưng cho đến trước ngày toàn thắng (30/4/1975) nghĩa có chính quyền chưa trọn vẹn. Bởi hai lẽ, chính quyền mới phải tiếp tục chiến đấu để bảo vệ chính mình trước 2 cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ. Trên toàn lãnh thổ Việt Nam vẫn còn những vùng lãnh thổ thuộc quyền kiểm soát của chính quyền bù nhìn. Chỉ đến sau ngày 30/4/1975, Đảng ta mới là Đảng cầm quyền trọn vẹn: Cầm quyền trên toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, cầm quyền để xây dựng và bảo vệ chế độ mới - xã hội mới.
Phải đến lúc viết Di chúc, với điều khẳng định chắc chắn: cuộc chống Mỹ cứu nước của nhân dân ta... nhất định thắng lợi hoàn toàn thì Chủ tịch Hồ Chí Minh mới viết để dặn lại Đảng ta rằng: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền”.
Là Đảng cầm quyền “thực hành dân chủ rộng rãi”, mới ngăn ngừa được các căn bệnh quyền lực vốn có từ các xã hội trước đó. Là Đảng cầm quyền thì cái “tình đồng chí thương yêu lẫn nhau” vốn là phẩm chất cao đẹp của người cộng sản trước đây dễ bị méo mó. Hai tiếng đồng chí rất thiêng liêng trước đây nay dễ bị mai một đi.
Thực tế của những biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ đảng viên, cán bộ - kể cả cán bộ cao cấp của Đảng ta thời gian qua, những khuyết điểm có mức nghiêm trọng của công tác cán bộ của Đảng ta... buộc chúng ta phải nghiêm túc xem lại rằng chúng ta đã hiểu đến nơi đến chốn mọi điều chỉ ở mấy chữ “Đảng ta là một Đảng cầm quyền” mà Bác Hồ đã dặn lại.
Giữa Đảng Cộng sản khi chưa có chính quyền với Đảng Cộng sản khi đã có chính quyền (cầm quyền) có hoàn toàn y xì nhau không? Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền là “cầm” cái gì, những gì? Và “cầm” cái đó, những cái đó như thế nào? Đảng Cộng sản Việt Nam giỏi lãnh đạo nên đã giành được chính quyền, đã đánh thắng 2 đế quốc to để giữ được chính quyền, nhưng liệu Đảng đã biết cầm quyền? Cũng là xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức nhưng khi đã là Đảng cầm quyền thì trên cả 3 phương diện ấy có gì mới, có gì khác? Và, thêm nữa có cần có thêm phương diện nào nữa không hay chỉ cần 3 phương diện ấy? Vẫn lấy nguyên tắc tập trung dân chủ làm nguyên tắc tổ chức cơ bản, nhưng nguyên tắc ấy có cần được hiểu, được cụ thể hóa cho phù hợp với địa vị Đảng cầm quyền? Và, một điều rất hệ trọng là liệu chúng ta đã hiểu thấu đáo những điều mà Lê nin đã cảnh báo đối với Đảng và những người cộng sản Nga sau Cách mạng tháng Mười Nga thắng lợi? Liệu chúng ta có nhớ để thực hiện những điều Chủ tịch Hồ Chí Minh nhắc nhở đảng viên, cán bộ của Đảng ta, những điều Người đòi hỏi với Đảng ta ngay sau ngày 2/9/1945 cho đến sát tận ngày Bác đi xa?
Cuối cùng là một câu hỏi mang tính tổng quát rằng: Liệu nhiệm vụ then chốt, xây dựng, chỉnh đốn Đảng của Đảng ta với tư cách là Đảng cầm quyền đã có nền tảng lý luận khoa học và cách mạng?
Từ những gì Đảng ta mà trực tiếp là Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ban Bí thư, Bộ Chính trị đã làm, đã chỉ đạo... từ Đại hội toàn quốc lần thứ 4 đến nay, và từ các văn kiện chính thức của Đảng như Điều lệ Đảng, nghị quyết các kỳ đại hội, các nghị quyết, chỉ thị, quy định... của Trung ương các khóa cho ta một sự nhìn nhận rằng: những câu hỏi nói trên chưa có sự trả lời thỏa đáng và cần thiết.
Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 6, với tinh thần nhìn thằng vào sự thật... Đảng ta đã tự thừa nhận rằng: Sự lạc hậu về mặt lý luận. Lý luận về cách mạng XHCN, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, lý luận về kinh tế... là một trong những căn nguyên dẫn đến những sai lầm khuyết điểm của Đảng để đất nước từ đỉnh cao của chiến thắng rơi vào tình trạng khủng hoảng KT-XH.
Cùng với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật... hẳn Đảng ta đã đến lúc phải thừa nhận rằng: Chúng ta đang lạc hậu về lý luận để xây dựng Đảng cầm quyền.
Mong rằng Đảng ta sẽ là một Đảng cầm quyền giỏi, cầm quyền có uy tín trước đất nước và dân tộc.
Trương Công Anh
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang