“Ai cũng tiếc tuổi 20 thì còn chi Tổ quốc”

02/11/17 16:04
LDNA+
Những ngày này, Khu di tích lịch sử Truông Bồn (xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương) lại tấp nập đón dòng người tứ xứ về thăm. Truông Bồn - nơi có những người con lứa tuổi mười tám, đôi mươi đã ngã xuống vì độc lập dân tộc, máu của họ hòa vào đất trời, viết nên huyền thoại...
Tim có thể ngừng đập nhưng đường không thể tắc...
“Yết hầu” Truông Bồn dài hơn 5km, cao gần 70m trên dãy núi Thung Nưa thuộc huyện Đô Lương. 49 năm trước, vào thời điểm ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Truông Bồn là trọng điểm đánh phá, nơi đế quốc Mỹ liên tiếp dội bom hòng cắt đứt đường chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong vòng 4 năm (1964-1968), 18.936 quả bom các loại và tên lửa đế quốc Mỹ rải xuống đã cày xới, băm nát cỏ cây, đất đá nơi đây.
Để giữ được huyết mạch giao thông qua “tọa độ chết”, 14 chiến sĩ thuộc Đại đội TNXP 317 được phân công trực chiến quan sát, cảnh báo máy bay Mỹ, đánh dấu vị trí bom nổ chậm để phá bom, san lấp hố bom bảo đảm mặt đường. Đêm đêm, từng đoàn xe mò mẫm vượt qua cung đường nguy hiểm, những cô gái TNXP biến mình thành “cọc tiêu sống” với mảnh vải dù trắng khoác trên vai, dẫn hàng ngàn chuyến xe chở hàng vào Nam vượt trọng điểm an toàn. Họ chiến đấu hết mình với quyết tâm: “Tim có thể ngừng đập nhưng đường không thể tắc...”.
Thế nhưng, sáng 31/10/1968 định mệnh, 13 chiến sĩ vĩnh viễn nằm lại tuyến đường sau một trận bom ác liệt, để lại những ước hẹn dở dang. Lẽ ra, chỉ chưa đầy một giờ nữa, anh Cao Ngọc Hòa (Tiểu đội trưởng Tiểu đội 6) và chị Nguyễn Thị Tâm (Tiểu đội 2 TNXP) sẽ đưa nhau về ra mắt nhà gái trong lễ đính hôn. Chị Đàm Thị Bốn sẽ xuất ngũ về chăm nom mẹ do anh trai vừa hy sinh ở chiến trường. Các chị Trần Thị Doãn, Hà Thị Đang, Phan Thị Dung, Vũ Thị Hiên và Nguyễn Thị Phúc sẽ về nhà chuẩn bị đi học ở Trường Trung cấp Y tế Nghệ An. Tờ giấy báo nhập học vẫn cột trong khăn mùi xoa buộc ở cổ tay.
Những cô gái TNXP hy sinh hôm ấy, người trẻ nhất 17 tuổi, lớn nhất chỉ mới 22. Họ ra đi đầy thương yêu, khắc khoải: “Đường làng tháng giêng dài ra hút tắp/ Em không về, vắng một cuộc đưa dâu...”. Họ lỡ hẹn với hạnh phúc làm vợ, làm mẹ, như hàng ngàn cô gái mở đường ra trận đã không trở về.
Trong khu mộ chung hôm nay, tấm bia đá hoa cương khắc 13 cái tên mà dường như người dân nơi đây đều ghi nhớ: Nguyễn Thị Văn, Nguyễn Thị Hoài, Phan Thị Dung, Nguyễn Thị Tâm, Hà Thị Đang, Hoàng Thị Nhung, Nguyễn Thị Phúc, Vũ Thị Hiên, Đàm Thị Bốn, Trần Thị Doãn, Đinh Thị Vinh, Trần Văn Hạp, Cao Ngọc Hòa. Thân thể các chiến sỹ hòa vào đất trời để “tọa độ chết” lại liền màu xanh ngắt của ngàn thông lẫn sắc tím hoa mua đua sắc.

Đều đặn hàng tháng và các ngày lễ trọng, ông Võ lại đến Truông Bồn để được gặp người chị gái của mình

Ký ức người ở lại

Những ngày này, Khu di tích lịch sử Truông Bồn không lúc nào vắng khách. Dòng người lặng lẽ dâng hương trước phần mộ chung của 13 liệt sỹ. Họ là những cụ già, người cựu chiến binh, đoàn viên thanh niên, các em nhỏ... Như một lời hẹn, từ nhiều địa phương, năm nào những người anh, người chị, con, cháu của các liệt sỹ cũng về đây. Họ nghẹn ngào ôm nhau và tâm sự về một thời máu lửa đã qua.
Ông Nguyễn Trọng Đàn (xã Hợp Thành, huyện Yên Thành) - cháu của liệt sỹ Nguyễn Thị Tâm, vẫn nhớ như in ký ức về người cô ruột. Ông cho biết: “Trước khi cô Tâm hy sinh chừng mươi ngày, cô có tranh thủ ghé về trình bày với gia đình chuyện tình cảm giữa cô và dượng Hòa. Cô bảo nhà trai sẽ lên làm lễ bỏ trầu, cô và dượng Hòa chưa chắc về được, nếu nhà trai mang lễ vật đến xin mọi người trong nhà cứ coi như đang có mặt hai người. Báo xong, cô trở về đơn vị ngay trong đêm. Nhưng đi lần này, cô mãi mãi không về nữa”. Trong trí nhớ của ông Đàn, cô Tâm rất đẹp và rạng rỡ. Cô giỏi may vá nên ngày còn ở nhà, những tấm áo đều do một tay cô Tâm lo liệu. Ông run lên vì xúc động: “Nghe tin cô hy sinh, tôi lặng người nhìn tấm áo cô vá cho trong lần cuối ghé về nhà. Áo vẫn còn nhưng cô tôi lại ngủ mãi. Tôi còn chưa được dự đám cưới của cô và dượng Hòa...”.
Ông Nguyễn Văn Võ trú tại xã Thượng Sơn, huyện Đô Lương là em trai của nữ TNXP Nguyễn Thị Văn. Lặng lẽ đứng thật lâu bên bức tượng đồng, ông Võ hồi tưởng lại: “Chị tôi hát hay và đẹp có tiếng trong vùng. Ngày ấy, vì đất nước nên chị quyết tâm ra đi, cống hiến sức trẻ cho độc lập dân tộc. Biết tin chị hy sinh, tôi nhanh chóng nhập ngũ với mong muốn trả nợ nước, thù nhà, viết tiếp những ước mơ còn dang dở của chị”.
Tiểu đội trưởng Trần Thị Thông - nhân chứng sống duy nhất của “Tiểu đội thép” xúc động hỏi thăm từng gia đình: “Mẹ Khánh (mẹ ruột của liệt sỹ Nguyễn Thị Hoài) còn khỏe nữa không?”, “Nhà thờ cho em Hoài đã xây xong chưa?”... Với bà Thông: “Được về đây thắp hương cho đồng đội năm xưa, tôi vô cùng mãn nguyện và hạnh phúc. Đứng trước những bức tượng, tôi như được gặp lại nét mặt, nụ cười và ánh mắt của các chị, các em, như thấy một thời đã xa”.
Với những người dân Mỹ Sơn, huyền thoại Truông Bồn chưa bao giờ ngưng cháy. Nơi đây, người dân tổ chức một ngày giỗ chung cho các liệt sỹ theo Dương lịch - ngày 31/10. Họ chưa bao giờ quên đặt một mâm lễ trang trọng, thắp một nén tâm hương tưởng nhớ các o, các chú. Những ngày cuối tháng 10, Truông Bồn rộn ràng cờ hoa rực rỡ, thắp sáng vùng chiến địa khốc liệt năm xưa. Chia tay Truông Bồn, bên tai mỗi người như văng vẳng những lời thơ: “Chúng tôi đã đi không tiếc đời mình/ (Nhưng tuổi hai mươi làm sao không tiếc?)/ Nhưng ai cũng tiếc tuổi hai mươi thì còn chi Tổ quốc!...”.
Tối 29/10, tại Khu di tích lịch sử Truông Bồn (xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương), Báo Nhân dân phối hợp UBND tỉnh tổ chức chương trình nghệ thuật “Huyền thoại Truông Bồn” kỷ niệm 49 năm chiến thắng Truông Bồn (31/10/1968 - 31/10/2017).
Chương trình thể hiện lòng biết ơn sâu nặng đối với công lao to lớn của các anh hùng, liệt sỹ, thương, bệnh binh và những người có công với nước. Đây cũng là hoạt động “uống nước nhớ nguồn” kêu gọi sự ủng hộ, giúp đỡ tới hàng trăm cựu chiến binh, cựu TNXP và thân nhân gia đình liệt sỹ có hoàn cảnh khó khăn sinh sống trên địa bàn tỉnh và khắp cả nước. Tại buổi lễ, ban tổ chức tặng 16 sổ tiết kiệm cho đại diện thân nhân 13 Anh hùng liệt sỹ TNXP Truông Bồn, nhân chứng lịch sử Trần Thị Thông và 2 nguyên Đại đội phó Đại đội TNXP 317 Anh hùng, mỗi sổ trị giá 40 triệu đồng; đóng góp 100 triệu đồng vào Ban quản lý Khu di tích lịch sử Truông Bồn và Quỹ khuyến học Nghệ An. Báo Nhân dân tặng Ban quản lý Khu di tích lịch sử Truông Bồn bức ảnh chụp 14 nữ TNXP tiểu đội thép cảm tử đang san lấp hố bom của tác giả Phùng Triệu ở Hải Dương, chụp vào tháng 8/1968.

H.A
Hà An
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang