Kỷ niệm 150 năm ngày sinh chí sĩ yêu nước Phan Bội ChâuMột tấm lòng sắt son với nước

14/12/17 08:38
LDNA+
Năm 2017, tròn 150 năm ngày sinh Phan Bội Châu - một chí sỹ yêu nước, một tài năng lỗi lạc của dân tộc Việt Nam. “Một bậc anh hùng, một vị thiên sứ được hai mươi triệu đồng bào trong vòng nô lệ tôn kính”...
Một hướng đi riêng
Phan Bội Châu (tên thật là Phan Văn San), sinh ngày 26/12/1867, quê ở làng Đan Nhiễm (nay là xã Xuân Hòa, huyện Nam Đàn). Phan Bội Châu sinh ra trong gia đình có truyền thống Nho học, từ nhỏ ông đã nổi tiếng thông minh, hiếu học. 6 tuổi thuộc hết Tam Tự Kinh, 7 tuổi đọc hiểu sách Luận Ngữ, 13 tuổi ông thi đỗ đầu huyện. Sinh ra và lớn lên trong thời kỳ thăng trầm của lịch sử, vận nước nghiêng ngã trên bước đường xâm lược của thực dân Pháp đã tác động mạnh mẽ đến nhiệt huyết yêu nước của Phan Bội Châu. Ông dành mọi tâm huyết cho hoạt động cứu nước. Trong cuộc đời hoạt động cứu nước đầy sôi nổi và sóng gió ấy, nhắc đến Phan Bội Châu, người ta nghĩ ngay đến phong trào Đông Du.

Hàng ngày, Khu lưu niệm Phan Bội Châu đón nhiều học sinh, sinh viên đến tham quan học tập

Đầu thế kỷ XX, làn gió mới về tư tưởng du nhập vào nước Nam cũ kỹ, các phong trào yêu nước diễn ra sôi nổi. Phan Bội Châu không nằm ngoài xu thế ấy, nhưng ông chọn một con đường riêng, con đường giải phóng dân tộc thuộc về ông. Với niềm tin có thể dựa vào Nhật Bản để chống Pháp, ông khởi xướng phong trào Đông Du (đi về phía Đông). Tháng 1/1905, lần đầu tiên một số sĩ phu Việt Nam do Phan Bội Châu đứng đầu sang Nhật. Lương Khải Siêu (nhà cách mạng người Trung Quốc) giới thiệu Phan Bội Châu với hai nhân vật quan trọng của Đảng Tiến Bộ đang cầm quyền ở Nhật Bản là Bá tước Okuma Shigenobu và Thủ tướng Inukai Tsuyoshi. Dự định của Phan Bội Châu là mong Nhật giúp đỡ về mặt quân sự như cung cấp vũ khí, huấn luyện binh sĩ chuẩn bị khởi nghĩa. Nhưng Inukai và Okuma khuyên Phan Bội Châu phải đào tạo nhân tài trước, xây dựng một lớp người có tri thức mới bởi họ sẽ là những người đảm trách cuộc cách mạng giải phóng dân tộc trong tương lai.
Phan Bội Châu đồng ý với đề nghị của các bạn Nhật, gửi học sinh Việt Nam sang học tập tại Nhật Bản. Từ năm 1906, phong trào Đông Du đi vào hoạt động rầm rộ trên cả ba miền đất nước, hàng loạt các tác phẩm của Phan Bội Châu được dịch từ chữ Hán ra chữ Quốc ngữ, gửi về nước. Năm 1907-1908 là thời kỳ phong trào Đông Du phát triển mạnh nhất với trên 200 lưu học sinh học tập nơi xứ người. Nhưng rồi, thời thế thay đổi theo hướng bất lợi cho phong trào yêu nước của ta. Với Hiệp ước Pháp - Nhật (1907), hai nước bắt tay nhau, Pháp tôn trọng quyền lợi của Nhật ở Đài Loan, Mãn Châu, Triều Tiên và đổi lại Nhật thừa nhận quyền lợi của Pháp tại các thuộc địa ở châu Á. Theo yêu cầu của Pháp, từ năm 1908, Chính phủ Nhật trục xuất du học sinh Việt Nam. Cùng năm tại Việt Nam, Pháp đàn áp những gia đình có con em du học ở Nhật và những người ủng hộ tài chính cho phong trào Đông Du. Tháng 3/1909, Phan Bội Châu rời Nhật Bản đi Trung Quốc. Phong trào Đông Du chính thức tan rã.
Chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng phong trào Đông Du được coi là một trong những phong trào yêu nước mạnh mẽ nhất của nhân dân ta đầu thế kỷ XX. Nhiều thanh niên du học từ phong trào này đã trở thành hạt nhân của các phong trào cách mạng giải phóng dân tộc tiếp theo. Phan Bội Châu trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu cho khát vọng cứu nước. Ông là lãnh tụ lớn của các phong trào giải phóng dân tộc đầu thế kỷ XX, “một bậc anh hùng, một vị thiên sứ được hai mươi triệu đồng bào trong vòng nô lệ tôn kính” (Nguyễn Ái Quốc, Những trò lố hay là Varen và Phan Bội Châu, 1925).
Đời đời tưởng nhớ
Trong tâm thức của người dân Việt Nam, Phan Bội Châu là tấm gương sáng ngời phẩm chất cách mạng, đại diện tiêu biểu cho nhân cách, khí phách của dân tộc. Tại Nghệ An, Khu di tích lưu niệm Phan Bội Châu (Nam Đàn) là điểm du lịch văn hóa tâm linh, nơi giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Năm 2016, Khu di tích lưu niệm Phan Bội Châu được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt.

Hàng ngày, Khu lưu niệm Phan Bội Châu đón nhiều học sinh, sinh viên đến tham quan học tập

Về cụm di tích quê ngoại làng Sa Nam (nay ở thị trấn Nam Đàn), thăm 2 ngôi nhà tranh do cụ Phan Văn Phổ (thân sinh cụ Phan Bội Châu) dựng vào năm 1860. Đây là nơi sinh ra và chứng kiến những năm tháng đầu đời của chí sỹ yêu nước Phan Bội Châu. Mỗi nhà có 3 gian, 4 mái, 2 hồi. 2 ngôi nhà có diện tích lần lượt là 46,11m2 và 42,32m2. Nhà được xây dựng trên khoảng đất rộng, khu vườn được trồng nhiều loại cây ăn quả mang dấu ấn làng quê xứ Nghệ như cam, chanh, bưởi, mít… Nơi đây còn lưu giữ các hiện vật gắn với quãng đời Phan Bội Châu như: Chiếc cối giã gạo bằng đá xanh, bộ phản gỗ và yên thư để ngoài cửa nhà lớn, bộ tràng kỷ bằng tre, giá sách và những cuốn sách của cụ Phan thời niên thiếu...
Năm 2016, nhà tưởng niệm của Khu di tích lưu niệm Phan Bội Châu được xây dựng từ nguồn đóng góp của cựu học sinh Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và những người yêu mến cụ Phan, đã tạo điều kiện cho du khách thắp nén nhang tưởng nhớ cụ. Những ngày này, khu di tích ấm hơn bởi những nén hương tưởng nhớ của bao người. Họ về đây, dâng nén hương thơm bày tỏ lòng thành kính và tìm hiểu về cuộc sống giản dị, thanh cao, những nhân tố làm nên cốt cách của một nhà yêu nước vĩ đại. Em Nguyễn Kim Ngân - cựu học sinh Trường THPT Phan Bội Châu cho biết: Em rất vinh dự vì được học tập dưới mái trường mang tên Phan Bội Châu. Trí tuệ và tinh thần hiếu học của cụ là tấm gương sáng để thế hệ trẻ học tập, noi theo.
Cuối đời, Phan Bội Châu bị thực dân Pháp giam lỏng tại đất Huế. Đây cũng là nơi người con xứ Nghệ nằm lại sau 15 năm “cá chậu chim lồng”. Ông sống bình dị trong ngôi nhà lá nhưng vẫn đau đáu nỗi niềm vì quê hương, đất nước. Đến những phút cuối đời, ông thốt lên: “Lo cứu nước bảo tồn nòi giống, tôi có chí nhưng không có tài. Nay tôi xin từ biệt quốc dân mãi mãi. Tội tôi rất lớn, mong quốc dân tha thứ cho”. Phan Bội Châu mất ngày 29/10/1940. Hàng năm, tại Khu di tích lưu niệm Phan Bội Châu diễn ra 2 lễ trọng là lễ giỗ Phan Bội Châu vào ngày 29/9 Âm lịch và lễ kỷ niệm ngày sinh vào ngày 26/12 Dương lịch, thu hút đông đảo nhân dân đến dâng hương, tri ân tưởng nhớ.
Kim Ngân
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang