“Tiến lên toàn thắng ắt về ta”

21/02/18 08:47
LDNA+
Trong di sản “những bài thơ chúc Tết” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, bài thơ chúc tết Mậu Thân 1968 của Người có một vị trí vô cùng đặc biệt. Không chỉ ra đời trong một bối cảnh lịch sử trọng đại, lời thơ còn là lời khẳng định chắc chắn về một chiến thắng không xa của dân tộc.
Bốn câu và ba tháng chuẩn bị
Những năm tháng Bác còn sống, trong mỗi thời khắc thiêng liêng giao thời của đất trời, lời chúc Tết của Bác cùng với những bài thơ ngắn đã trở thành một điều không thể thiếu đối với đồng bào và chiến sĩ cả nước.
Nhiều nhân chứng lịch sử của thời kỳ đó kể lại, hồi đó, ở miền Bắc chưa có đài truyền hình. Đài Tiếng nói Việt Nam phải đến thu thanh Bác đọc thơ chúc Tết từ hôm trước...
Sau khi nghe xong thơ Bác, mọi người lại cùng nhau bình luận, phân tích ý nghĩa từng lời, từng câu trong thơ của Người. Bài thơ chúc Tết của Bác vào Xuân Mậu Thân năm 1968 hơn cả một lời chào xuân, hơn cả một lời khích lệ động viên… đó còn như một hiệu lệnh tấn công.
Xuân này hơn hẳn mấy Xuân qua
Thắng trận tin vui khắp nước nhà
Nam Bắc thi đua đánh giặc Mỹ
Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!
Sau hiệu lệnh tấn công là một dấu chấm !, như một sự dồn nén của thời gian, có thể coi điểm nghỉ sau dấu chấm ! ấy là thời khắc tấn công của ta, để rồi cho câu sau là một dự cảm, một lời khẳng định chắc chắn về chiến thắng sẽ đến: Toàn thắng ắt về ta!.

Quân giải phóng tiến công sân bay Tân Sơn Nhất, Xuân Mậu Thân 1968. Ảnh: TTXVN

Tiếp theo lời chúc Tết, Đài Tiếng nói Việt Nam kịp thời đưa tin đồng bào, chiến sĩ miền Nam mở đợt tấn công vào kẻ thù ở nhiều nơi. Nhớ về thời khắc lịch sử đó, đồng chí Vũ Kỳ - thư ký riêng của Bác kể lại rằng, Bác đã chuẩn bị thư chúc tết Mậu Thân 1968 từ độ ba tháng trước.
Cụ thể, sáng Chủ nhật 31/12/1967, Bác ra Phủ Chủ tịch để đọc ghi âm thư chúc Tết. Chị Trần Thị Tuyết ngâm bài thơ chúc Tết vừa để Bác nghe, vừa để ghi âm phát lúc giao thừa. Sáng 1/1/1968, Bác gửi Thư chúc mừng năm mới tới toàn thể cán bộ và đảng viên cả nước. Trong thư, Bác gửi lời chúc mừng đến các nước XHCN anh em, các nước bầu bạn và nhân dân toàn thế giới, kể cả nhân dân tiến bộ Mỹ, đã nhiệt liệt ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân ta; chúc kiều bào ta ở nước ngoài, năm mới cố gắng mới, tiến bộ mới!
Đại tá Đặng Xuân Tẻo, nguyên Chính trị viên Đội 4 - biệt động Sài Gòn - đơn vị được giao nhiệm vụ đánh chiếm Đài Phát thanh Sài Gòn năm 1968 nhớ lại:
Khi ấy Bác đang nghe qua Đài Tiếng nói Việt Nam và khi đài phát xong câu cuối “Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta!”, Bác nói khẽ: “Giờ này, miền Nam đang nổ súng!”.
Lời thơ chúc Tết của Bác đồng thời cũng là hiệu lệnh mở đầu cuộc tiến công và nổi dậy và truyền đi khắp mọi miền đất nước. Tinh thần mạnh mẽ của cuộc tổng tiến công và nổi dậy tết Mậu Thân 1968 của quân và dân ta buộc Mỹ phải xuống thang chiến tranh, chấm dứt ném bom và đánh phá miền Bắc, thừa nhận chính thức Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, ngồi vào bàn đàm phán Paris để giải quyết chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam...
Từ thơ đến nhạc
Trong số các nhạc sĩ trưởng thành trong kháng chiến, nhạc sĩ Huy Thục được mệnh danh là người phổ nhạc hay nhất những bài thơ chúc Tết của Bác. Trong kho tàng những sáng tác đó của ông không thể không kể đến bài thơ chúc Tết năm 1968.
Nhạc sỹ Huy Thục từng kể lại hoàn cảnh sáng tác của ca khúc được phổ nhạc từ thơ của Bác như sau: “Năm 1967, tôi ở chiến trường B5 (Quảng Trị). Sống trong chiến tranh, bốn bề là bom đạn lửa khói đã cho tôi những cảm hứng mãnh liệt để viết hàng loạt ca khúc thời chiến, không ngờ những sáng tác này đi ngay vào lòng quần chúng, cộng hưởng sự rung động của hàng triệu trái tim người Việt Nam anh hùng thời đó. Ngày 19/12/1967, tôi nhận được điện lệnh của Tổng cục Chính trị từ Bắc gửi vào; nội dung cho biết trước bài thơ chúc Tết năm Mậu Thân của Bác Hồ và yêu cầu phổ thơ Bác thành nhạc".
Cũng theo nhạc sỹ Huy Thục, khi ấy ông đã đọc ngấu nghiến thơ của Người và nhanh chóng thuộc. Trong tâm trạng bâng khuâng, nhìn từ lán của mình, nhạc sĩ thấy xa xa từng đoàn xe hối hả chở đầy súng đạn, lương thực, thực phẩm vượt đèo ra trận cứ như đi trẩy hội. Nguồn cảm hứng đến với Huy Thục thật bất ngờ và tự nhiên bật ngay thành tám nhịp trống mở đầu cho bài Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua, Thắng trận tin vui khắp nước nhà.
Thế rồi những vần thơ của Bác được viết theo liền một mạch. Khi đã hiệu chỉnh về nhạc thấy khúc thức gọn, Huy Thục mạnh dạn mở rộng đoạn cuối nhắc lại chữ "Tiến lên" và lập lại vế "Tiến lên! Toàn thắng ắt về ta". Sáng tác xong, Huy Thục hát đi hát lại nhiều lần tới thuộc rồi chạy sang hầm chỉ huy hát cho một số cán bộ mặt trận cùng nghe. Ai ai cũng hào hứng hát theo. Và cứ như thế bài hát được truyền tới các chiến sĩ mặt trận đường 9 - Khe Sanh.
“Tôi vui mừng quá và cầm bản nhạc sang hầm chỉ huy gửi một bản về Tổng cục và yêu cầu Đoàn Văn công Tổng cục thể hiện, một bản tôi gửi cho đoàn văn công giải phóng đang đóng ở sông Ba Lòng. Tôi gọi anh em ở Trung đoàn bộ cùng nghe và cùng hát bài phổ thơ của tôi vài lần rồi ai cũng thuộc và nhanh chóng đi vào lòng, vào tâm thức các chiến sĩ Trường Sơn. Bài hát của tôi như tiếp thêm sức mạnh cho các chiến sĩ ở mặt trận B4, B5…”, nhạc sỹ kể tiếp.
Nói về Người, nhạc sỹ Huy Thục cho hay ông vẫn thường nói vui rằng: Bác chính là vị cứu tinh, là người đã “cứu cánh” cho tác phẩm của tôi để ngày hôm nay, ca khúc này được vang lên trên khắp nẻo đường của Tổ quốc.
Hồ Viết Thịnh
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang