VH truyền thống gắn với DL sinh thái, DL cộng đồng trong Khu dự trữ sinh quyển

24/11/17 08:53
LDNA+
Với sự đa dạng sinh học và bản sắc văn hoá độc đáo, miền Tây Nghệ An được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới năm 2007. Để bảo tồn và phát triển Khu dự trữ sinh quyển, mô hình du lịch cộng đồng tại các bản làng dân tộc là hướng đi bền vững được chú trọng thực hiện. Hiện nay, du lịch cộng đồng bước đầu đã tạo được sự khởi sắc trong phát triển kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa các huyện miền Tây xứ Nghệ.
Phát triển kinh tế và giữ gìn bản sắc văn hóa
Con Cuông là huyện có Vườn quốc gia Pù Mát - vùng lõi của Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An. Đây là huyện đi đầu trong phát triển du lịch cộng đồng gắn với phát triển kinh tế và bảo tồn những giá trị văn hóa dân tộc. Bản Nưa, xã Yên Khê là bản dân tộc Thái đi đầu thực hiện mô hình du lịch cộng đồng của huyện. Giữa màu xanh của muôn trùng núi đồi, ruộng nương là những nếp nhà sàn nhỏ xinh còn nguyên nét truyền thống. Bản có 3 nhóm hộ làm dịch vụ homestay, phục vụ nhu cầu ăn, nghỉ ngơi của du khách tại những ngôi nhà sàn truyền thống.

Thác Kèm là điểm du lịch hấp dẫn du khách của huyện Con Cuông

Đến đây, du khách được thưởng thức văn hoá ẩm thực, các làn điệu dân ca, dân vũ, nghề thủ công, trang phục, kiến trúc nhà sàn… của bà con dân tộc Thái. Các mế, các chị phân công nhau cùng làm, cùng hưởng. Ăn uống thì nhóm ẩm thực lo, múa hát thì nhóm dân ca đảm trách. Gần chục món ăn truyền thống tạo nên một mâm cỗ đẹp mắt, đủ cả: Cá Mát nướng giòn nguyên con, vị đăng đắng và dai dai; gói moọc mềm nhuyễn bọc trong lá chuối; cơm lam nướng trong những ống nứa nhỏ, trắng nõn; thịt gà xiên lá chanh nướng lửa than; xôi cẩm, canh khầu khiều, rau rún, măng rừng… Tất cả được bày khéo léo lên chiếc mâm mây, lót lá chuối, trong những bát, đĩa, ống tre… Sau bữa cơm của du khách, các thành viên của CLB Dân ca Thái bản Nưa trình diễn dân ca và các điệu múa cổ của dân tộc Thái dưới chân nhà sàn, cùng khách múa hát, uống rượu cần, hạn khuống (múa giã gạo)…

Nhảy sạp là một nội dung trong chương trình phục vụ du lịch cộng đồng Con Cuông

Năm 2016, chỉ riêng nhóm homestay đã đón 900 lượt khách trong và ngoài nước. Đến tháng 9/2017, đã có hơn 1.200 lượt khách. Chị Lô Thị Hoa - Chủ homestay số 1 cho biết: Chúng tôi vừa làm du lịch, vừa khôi phục và phát triển văn hóa truyền thống của người Thái Con Cuông xa xưa qua các món ăn, điệu múa, những đồ dùng mà tổ tiên vẫn thường sử dụng. Tham gia làm du lịch cộng đồng, gia đình tôi có thu nhập từ 70 - 80 triệu đồng/năm, cao gấp nhiều lần so với sản xuất nông nghiệp. Hiện nay, nhiều hộ trong bản đang bắt đầu học làm du lịch.

Con Cuông hiện có 4 bản xây dựng mô hình du lịch cộng đồng gồm: Bản Khe Rạn (xã Bồng Khê), bản Nưa (xã Yên Khê), bản Xiềng (xã Môn Sơn) và bản Nà Pha (xã Yên Khê). Thời gian qua, du lịch cộng đồng Con Cuông đã thu hút rất nhiều du khách trong và ngoài nước đến “phượt” dài ngày để trải nghiệm và khám phá. Những điểm nghỉ mát hoàn toàn tự nhiên như thác khe Kèm, sông Giăng, khu rừng săng lẻ, khe nước Mọc, đập Phà Lài… luôn níu chân du khách đến thăm. Năm 2016, lượng du khách đến Con Cuông tăng đột biến với hơn 35 nghìn lượt (trong giai đoạn 2011-2015, bình quân mỗi năm huyện chỉ đón khoảng 10 nghìn lượt khách). 9 tháng đầu năm 2017, huyện đón hơn 30.000 lượt khách du lịch.
Ông Nguyễn Xuân Nam - Trưởng phòng Văn hóa - Thể thao huyện Con Cuông cho biết: Tại các bản được chọn xây dựng du lịch cộng đồng, người dân tích cực chỉnh trang đường làng, ngõ xóm và khôi phục các nghề sản xuất thủ công truyền thống, đặc biệt là phục dựng một số lễ hội truyền thống, bảo tồn các làn điệu dân ca. Trong thời gian tới, mô hình du lịch cộng đồng sẽ là lợi thế đặc sắc không chỉ của Con Cuông mà cả Nghệ An.
Đánh thức tiềm năng
Không riêng Con Cuông, tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng của các huyện miền Tây Nghệ An là rất lớn. Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An thuộc địa bàn 9 huyện miền núi: Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông, Thanh Chương, Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Quế Phong, Tân Kỳ, Anh Sơn với tổng diện tích gần 1,3 triệu ha. Đây là hành lang xanh kết nối 3 vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển, gồm: Vườn quốc gia Pù Mát, Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống và Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Hoạt. Khu Dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An có hệ động, thực vật đa dạng, phong phú với nhiều loài đặc hữu được ghi vào Sách Đỏ Việt Nam và thế giới. Hiện nay, tại đây có trên 2.500 loài thực vật bậc cao, hơn 1.000 loài động vật, trong đó có nhiều loài động, thực vật quý hiếm như: Sao la, mang lớn, voi châu Á, sa mu, pơ mu, lim, sến, táu, dổi… Gần như toàn bộ hệ sinh thái rừng nơi đây được gìn giữ, bảo tồn nguyên vẹn với độ che phủ gần 80%. Đây là nơi có tính đa dạng về văn hóa dân tộc lớn nhất trong các khu dự trữ sinh quyển Việt Nam với 6 dân tộc.
Với những giá trị về đa dạng sinh học, đa dạng bản sắc văn hoá, miền Tây Nghệ An là điểm đến thu hút ngày càng đông khách du lịch đến tham quan. Đây là vùng đất thú vị đối với du khách yêu thích khám phá thiên nhiên, những cảnh sắc kỳ vĩ như đảo chè (Thanh Chương); thác Sao Va, thác 7 tầng (Quế Phong); “cổng trời” Mường Lống (Kỳ Sơn); suối Tiên, suối nước nóng (Tân Kỳ)... Bên cạnh đó là sự đa dạng văn hóa của đồng bào các dân tộc miền Tây được lưu giữ qua những làng văn hóa Thái cổ như Bản Nưa, Bản Yên Thành ở Con Cuông; Bản Vi ở Quỳ Hợp; Bản Hồng Tiến ở Quỳ Châu… Những nét sinh hoạt cộng đồng (múa lăm vông với cồng chiêng, hát dân ca Thái… ) được bảo tồn gần như nguyên vẹn. Các lễ hội lớn được duy trì và phát huy như: Lễ hội văn hóa dân tộc Thái hàng năm tại Môn Sơn, Con Cuông; lễ hội Mường Ham ở Quỳ Hợp; lễ hội Hang Bua ở Quỳ Châu; lễ hội đền 9 gian ở Quế Phong... Một số ngành nghề truyền thống được khôi phục và phát triển như dệt thổ cẩm; đan lát hàng thủ công mỹ nghệ ở Con Cuông, Quỳ Châu, Quỳ Hợp… Các huyện nằm trong khu dự trữ sinh quyển được hưởng nhiều nguồn lợi từ hoạt động du lịch. Lượng khách đến tham quan tại đây tăng trưởng bình quân 10-12%/năm. Tổng số cơ sở lưu trú trên địa bàn có khả năng phục vụ trên 800.000 lượt khách hàng năm.

Nghề dệt thổ cẩm được phụ nữ Thái giữ gìn và phát huy

Để bảo tồn và phát huy hiệu quả bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu số sinh sống trên địa bàn tỉnh, cần đưa các giá trị văn hóa đó vào làm du lịch cộng đồng. Phát triển du lịch cộng đồng dựa trên lợi thế sẵn có là điểm nhấn cho du lịch miền Tây Nghệ An. Du lịch cộng đồng góp phần phát huy thế mạnh địa phương, phát triển kinh tế và cơ sở hạ tầng, tăng thu nhập cho người dân. Thu nhập và chất lượng cuộc sống được cải thiện thông qua hoạt động du lịch sẽ tạo động lực cho người dân tham gia bảo vệ môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên để giữ gìn sinh kế lâu dài. Đồng thời, tạo cơ hội cho du khách thập phương tham gia bảo tồn giá trị văn hóa, tìm hiểu, nâng cao nhận thức về sự phong phú, đặc sắc và vai trò của vùng sinh quyển. Vì vậy, du lịch cộng đồng là hướng đi bền vững để bảo tồn và phát triển vùng sinh quyển miền Tây Nghệ An.

H.A
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang