Tăng cường tiếng Việt cho trẻ em Dân tộc thiểu sốVượt rào cản, tạo nền tảng

24/11/17 10:34
LDNA+
Tại các huyện miền núi, dân tộc thiểu số (DTTS) trong tỉnh, việc tăng cường dạy tiếng Việt cho học sinh người DTTS có vai trò vô cùng quan trọng. Đây là một trong những nhiệm vụ cấp thiết nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo.
Học tiếng Việt như học ngoại ngữ
Toàn tỉnh có khoảng 470 nghìn nhân khẩu đồng bào DTTS (chiếm tỷ lệ 15,2% dân số toàn tỉnh), tập trung đông nhất ở 10 huyện: Thanh Chương, Anh Sơn, Con Cuông, Tương Dương, Kỳ Sơn, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn, Tân Kỳ. Đây cũng là những địa bàn cần tăng cường tiếng Việt cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học DTTS. Theo thống kê của Sở GD&ĐT, năm học 2016-2017, tổng số học sinh mầm non, học sinh tiểu học DTTS toàn tỉnh là 72.437 em (chiếm tỷ lệ 16,3% tổng số học sinh mầm non, tiểu học toàn tỉnh). Trong đó, học sinh mầm non DTTS là 28.463 em, chiếm tỷ lệ 14,6% tổng số học sinh mầm non; học sinh tiểu học DTTS là 43.974 em, chiếm tỷ lệ 17,6% tổng số học sinh tiểu học. Với số lượng học sinh DTTS lớn như vậy, việc tăng cường dạy tiếng Việt là nhiệm vụ cấp bách được ngành GD&ĐT đặc biệt quan tâm.
Thực tế, việc học tiếng Việt đối với học sinh người DTTS giống như học một môn ngoại ngữ. Đi học, các em phải tiếp nhận chương trình học, sách giáo khoa theo chuẩn kiến thức, kỹ năng với học sinh cả nước. Tuy nhiên, vốn tiếng Việt kém nên việc tiếp cận chương trình giáo dục quốc gia vô cùng khó khăn. Bên cạnh đó, do điều kiện khó khăn, nhiều em ở vùng sâu, vùng xa, việc đi học mẫu giáo không thường xuyên, trong khi đó ở nhà người thân chủ yếu giao tiếp bằng tiếng dân tộc nên khi vào lớp 1 vốn tiếng Việt của các em rất yếu.
Em La Văn Đạt (lớp 9A2 - Trường DTNT THCS huyện Con Cuông) là người dân tộc Đan Lai ở xã Châu Khê. Nhớ lại những ngày đầu học tiếng Việt, em cho biết: Ở nhà, em thường nói tiếng Đan Lai, nhưng khi đến trường, cô giáo nói tiếng phổ thông, học bằng tiếng phổ thông. Vì vậy, lúc mới học, em khó nhớ, hay phát âm sai hoặc thiếu thanh điệu dẫn đến viết sai chính tả nhiều. Bố mẹ vì sợ em quên tiếng dân tộc nên không muốn em nói tiếng Việt ở nhà. Việc học tiếng Việt với em rất khó khăn.

Tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS là nhiệm vụ quan trọng hiện nay

Trường Tiểu học Môn Sơn 2 (Con Cuông) có 273/292 em là học sinh DTTS. Hầu hết các em đều là đồng bào dân tộc Thái, một phần nhỏ là người Đan Lai. Theo cô Võ Thị Hồng Long - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Môn Sơn 2, trẻ em DTTS vốn đã quen môi trường giao tiếp bằng tiếng “mẹ đẻ” do đó, đến tuổi đi học, việc tiếp cận tiếng Việt đối với trẻ trở nên khó khăn. Tuổi càng nhỏ, các em càng nhút nhát và không muốn nói chuyện. Đây là trở ngại lớn cho chúng tôi trong việc tăng cường tiếng Việt cho học sinh DTTS.
Thầy Mai Xuân Dương - Phó phòng Giáo dục Tiểu học (Sở GD&ĐT) cho biết: Vốn tiếng Việt của trẻ em người DTTS trước khi đến trường, nhìn chung khá ít ỏi (khoảng 1.000 từ). Trong khi đó, quá trình học tiếng Việt của trẻ em mầm non, học sinh tiểu học DTTS chịu nhiều ảnh hưởng của tiếng mẹ đẻ cho nên rất khó khăn trong việc tiếp nhận tiếng Việt; một số yếu tố ngôn ngữ đặc biệt do hiện tượng giao thoa ngôn ngữ thành thói quen trong sử dụng, giao tiếp dẫn đến khó sửa chữa, nên các em tiếp thu bài học khá chậm. Khi thầy cô giáo giảng bài, các em không hiểu được nghĩa của từ nên mau quên. Điều này đã tạo nên một rào cản đối với nhiều học sinh DTTS trong việc tiếp cận chương trình giáo dục.
Cần nâng cao hiệu quả tăng cường tiếng Việt
Từ những năm 2009-2010, trong nhiệm vụ năm học, Bộ GD&ĐT đã chỉ rõ: “Các địa phương phát huy sáng tạo trong việc đổi mới phương pháp giáo dục mầm non, xây dựng tài liệu tăng cường tiếng Việt cho trẻ dân tộc phù hợp điều kiện kinh tế - xã hội và văn hóa của từng địa phương, làm tốt việc chuẩn bị tiếng Việt cho trẻ DTTS trước khi vào tiểu học”.
Bằng nhiều nỗ lực của ngành giáo dục, đến nay, chất lượng tiếng Việt của học sinh DTTS có nhiều chuyển biến tích cực. Phần lớn học sinh tiểu học người DTTS đạt yêu cầu theo chuẩn kiến thức kỹ năng đối với từng khối lớp, từng giai đoạn học tập. Theo thống kê chất lượng môn tiếng Việt cuối năm học 2015-2016 của Sở GD&ĐT, tỷ lệ học sinh tiểu học vùng DTTS hoàn thành môn tiếng Việt đạt từ 98% trở lên. Số học sinh chưa đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng môn tiếng Việt đã giảm đáng kể. Môi trường học tiếng Việt của trẻ không bó hẹp trong lớp học mà được mở rộng qua hoạt động ngoài giờ lên lớp, giao lưu, trải nghiệm và giao tiếp ở nhà, cộng đồng.
Đối với trẻ em DTTS chưa biết hoặc biết ít tiếng Việt, ngay từ sớm, các cơ sở giáo dục mầm non tổ chức dạy chữ để các em làm quen dần với ngôn ngữ thứ hai, giúp trẻ tự tin bước vào lớp 1. Cô Võ Thị Hồng Long - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Môn Sơn 2 cho biết: Để chuẩn bị tốt cho học sinh bước vào lớp 1, nhà trường phối hợp cùng trường mầm non và địa phương tích cực huy động tối đa trẻ em 5 tuổi vào học lớp mẫu giáo và thực hiện tốt chương trình làm quen với tiếng Việt của lớp mẫu giáo 5 tuổi.
Thông thạo tiếng Việt, học sinh DTTS mạnh dạn, tự tin trong quá trình tham gia các hoạt động học tập, giao tiếp hằng ngày và tạo nền tảng phát triển năng lực cá nhân. Năm 2017, Nghệ An có 4 đại diện tham gia Diễn đàn trẻ em quốc gia lần thứ 5 tại Hà Nội, trong đó, có 2 em học sinh DTTS là Vi Lương May Sương (Trường DTNT THCS huyện Tương Dương và La Văn Đạt (Trường DTNT THCS huyện Con Cuông). Các em tự tin phát biểu bằng tiếng Việt ý kiến của bản thân với hơn 200 trẻ em đến từ các tỉnh thành trong cả nước. Em May Sương còn nuôi ước mơ trở thành đại biểu Quốc hội, bảo vệ cho quyền và lợi ích trẻ em... Vì vậy, tăng cường tiếng Việt cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học DTTS là nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục Nghệ An.
Hà An
Bình luận

Bài viết chưa có bình luận nào.

tối thiểu 10 chữ tiếng Việt có dấu không chứa liên kết

Tin cùng chuyên mục
Tin Mới Nhất
lên đầu trang